Frederik de Wijze in aanbidding (ca. 1515) - Lucas Cranach de Oude

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Lucas Cranach de Oude (1472-1553), Frederik de Wijze in aanbidding, ca. 1515, olieverf en tempera op hout (overgezet op doek), 115 x 91 cm, Staatliche Kunsthalle Karlsruhe, Karlsruhe
Lucas Cranach de Oude (1472-1553), Frederik de Wijze in aanbidding, ca. 1515, olieverf en tempera op hout (overgezet op doek), 115 x 91 cm, Staatliche Kunsthalle Karlsruhe, Karlsruhe
Kunstenaar Lucas Cranach de Oude
Land Duitsland
Stijl / Stroming / Periode Noordelijke
renaissance /
16e eeuw
Locatie / Museum Staatliche Kunsthalle Karlsruhe,
Karlsruhe

Lucas Cranach de Oude was een veelzijdig kunstenaar, die religieuze voorstellingen schilderde, naast taferelen gebaseerd op Grieks mythologische thematiek. Hij was tevens portrettist, een genre dat sinds de renaissance in Italië in zwang was gekomen. In dit schilderij portretteert hij zijn broodheer keurvorst Frederik III van Saksen (1463-1525), voor wie hij als hofschilder werkte. Hij portretteerde twee jaar later ook zijn dochtertje. Zie daarvoor Portret van een prinses van Saksen, dat te bewonderen is in de National Gallery of Art in Washington. Later zou hij onder meer de Nederlandse filosoof, theoloog en humanist Erasmus portretteren. Zie daarvoor het beroemde Portret van Desiderius Erasmus uit 1530-36.

De geportretteerde Frederik III van Saksen heeft een markante rol gespeeld in de geschiedenis van de kerk. Hij richtte in 1502 in Wittenberg, een stad in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt, een universiteit op. Theoloog, priester en voormalig broeder van de kloosterorde van de Augustijnen Maarten Luther (1483-1546) ging vanaf 1508 colleges geven aan deze universiteit in de moraaltheologie. Frederik III kon de kritiek van Luther op de Paus in Rome, dat deze teveel op geld en macht uit was, goed waarderen. In 1517 publiceerde Luther een academisch geschrift, waarin hij de handel in aflaten van de kerk scherp veroordeelde. De keurvorst bleef de afvallige theoloog steunen, ook nadat Luther in 1521 door de kerk van Rome officieel tot ketter werd verklaard. Ondanks zijn openlijke solidariteit met Luther bleef de keurvorst zelf katholiek, maar zijn politieke beleid ten gunste van de voorstanders van de reformatie heeft er mede toe bijgedragen dat het protestantisme in Duitsland blijvend wortel kon schieten.