De dood op het witte paard [Death on a Pale Horse] (1796) – Benjamin West

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Benjamin West (1738-1820), De dood op het witte paard [of: 'Death on a Pale Horse'], 1796, olieverf op doek, 59.4 x 128.6 cm, Detroit Institute of Arts, Detroit, Michigan, USA
Benjamin West (1738-1820), De dood op het witte paard [of: 'Death on a Pale Horse'], 1796, olieverf op doek, 59.4 x 128.6 cm, Detroit Institute of Arts, Detroit, Michigan, USA
Kunstenaar Benjamin West
Land Verenigde Staten
Stijl / Stroming / Periode romantiek / 18e eeuw
Locatie / Museum Detroit Institute of Arts,
Detroit, Michigan, USA

Het onderwerp van dit wervelende schilderij is gebaseerd op de Openbaring van Johannes, het laatste boek van het Nieuwe testament uit de Bijbel, waarin de Apocalyps, 'het einde der tijden', wordt beschreven. De vier ruiters van de Apocalyps, te weten De dood, De oorlog, De honger en De Pest teisteren zonder erbarmen de aarde. De hevigheid van dit destructieve verhaal wordt door West gegoten in de onstuimige dynamische stijl van de romantiek, hoewel hij oorspronkelijk in zijn carrière naam had gemaakt als vertegenwoordiger van het meer verhevene en statische karakter van het neoclassicisme. Zie daarvoor bijvoorbeeld het schilderij Aankomst van Agrippina in Brundium met de as van Germanicus uit 1768.
 

Edmund Burke en 'Het Sublieme'

Het schilderij sluit in meerdere opzichten aan bij de tijd, waarin het is gemaakt. De Ierse filosoof Edmund Burke (1729-1797) had in 1757 A Philosophical Enquiry into the Origin of Our Ideas of the Sublime and Beautiful gepubliceerd [Nederlands: Een filosofisch onderzoek naar de oorsprong van onze denkbeelden over het sublieme en het schone]. In deze publicatie gaf hij aan dat kunst hevige emoties zou moeten oproepen bij de beschouwer. Het zou niet alleen maar oog moeten hebben voor schoonheid, maar ook voor meer duistere emoties, zoals doodsangst. De kunstenaar kon dit volgens Burke oproepen bij beschouwers door in zijn werk te appelleren aan onder meer de angst voor de duisternis, hoge snelheid, onduidelijkheid (en dus onzekerheid) en overweldigende grootsheid. Toen West dit schilderij maakte was Engeland in oorlog met de nog maar net gevestigde Franse republiek van revolutionairen. Het was mogelijk zijn bedoeling om het schrikbeeld van die oorlog en bijgaande verwoesting te verbeelden als commentaar op het wrede oorlogsgebeuren van zijn tijd.