Jonge vrouw met papegaai (1866) - Édouard Manet

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Édouard Manet (1832–1883), Jonge vrouw met papegaai, 1866, olieverf op doek, 185.1 x 128.6 cm, Metropolitan Museum of Art, New York
Édouard Manet (1832–1883), Jonge vrouw met papegaai, 1866, olieverf op doek, 185.1 x 128.6 cm, Metropolitan Museum of Art, New York
Kunstenaar Édouard Manet
Land Frankrijk
Stijl / Stroming / Periode realisme 19e eeuw /
moderne kunst
Locatie / Museum Metropolitan Museum
of Art ,new York

Dit is een portret van Victorine Meurent, het vaste model van Édouard Manet, dat drie jaar eerder onder andere model had gezeten voor zijn absolute meesterwerk Déjeuner sur l'Herbe. Manet zette haar niet alleen in als figurant in zijn doordachte taferelen, maar portretteerde haar ook verschillende malen. Zie bijvoorbeeld Portret van Victorine Meurent uit 1862. Er wordt door kunsthistorici flink gespeculeerd over de betekenis van dit grote portret Jonge vrouw met papegaai, dat zich bevindt in het Metropolitan Museum of Art in New York. Meurent heeft namelijk een monocle (een oogglas) in haar hand, Waarom? En wat is de rol van de papegaai en van de sinaasappel onder aan de voet van diens zitstok. Heeft de kleur van de jurk waarin ze gekleed is een specifieke betekenis? Sommigen zien er een soort allegorie (symbolische voorstelling) van de vijf zintuigen in. De monocle zou dan staan voor het gezichtsvermogen, de papegaai voor het gehoor en de sinaasappel voor de smaakzin. Het is speculatief, maar gezien de provocerende statements die Manet met schilderijen als Déjeuner sur l 'Herbe en Olympia maakte, maken dit soort interpretaties heel begrijpelijk. Veel van zijn schilderijen bevatten immers dubbele bodems, zoals verwijzingen naar belangrijke (eerder in de kunstgeschiedenis) gemaakte kunstwerken. Daarom wordt ook wel gedacht dat Manet met zijn Jonge vrouw met papegaai wilde reageren op het schilderij Vrouw met een papegaai van Gustave Courbet uit hetzelfde jaar, dat overigens ook tot de collectie behoort van het Metropolitan Museum of Art. Met zijn schilderij wilde Courbet de burgerlijke dubbele moraal van zijn tijdgenoten aan de kaak stellen als het gaat om het afbeelden van vrouwelijk naakt. Terwijl in Courbet's schilderij de naaktheid van de vrouw centraal staat en breed wordt uitgemeten, zou het schilderij van Manet een symbool zijn van zijn nieuwe levenshouding en deugdzaamheid, drie jaar na de voltooiing van de eerder genoemde meesterwerken, die hetzelfde doel hadden gediend als Vrouw met een papegaai van Courbet. Het gaat Manet nu om het gezicht van zijn model, niet om haar lichaam.