Jongen met een zweep (1885) - Pierre-Auguste Renoir

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Pierre-Auguste Renoir, Jongen met een zweep, 1885, olieverf op doek, 105 x 75 cm,  Museum De Hermitage, Sint-Petersburg
Pierre-Auguste Renoir, Jongen met een zweep, 1885, olieverf op doek, 105 x 75 cm, Museum De Hermitage, Sint-Petersburg
Kunstenaar Pierre-Auguste Renoir
Land Frankrijk
Stijl / Stroming / Periode impressionisme /
moderne kunst / 19e eeuw
Locatie / Museum Museum De Hermitage,
Sint-Petersburg

Je kunt je in een hoop zaken vergissen als je naar een schilderij kijkt. Dit is een jongetje, al zou je dat op het eerste gezicht misschien niet zeggen, vanwege de kleding van het ventje. Toch is het zo, het is ook precies bekend om welk kind het gaat. De geportretteerde is namelijk de vijfjarige Etienne Goujon. In de jaren tachtig van de negentiende eeuw was het heel gewoon om kleine jongetjes meisjesachtig te kleden. En er zijn in het geval van dit bijzondere schilderij nog meer vergissingen mogelijk. Menigeen is geneigd dit schilderij zonder meer te bestempelen als een impressionistisch schilderij. Dat is echter maar ten dele zo. Inderdaad het jochie zijn kleding en zijn omgeving zijn losjes met zichtbare penseelstreken geschilderd, schetsmatig anders gezegd. Het is een van de stijlkenmerken waar het Franse impressionisme haar naam en faam aan ontleend. En juist Renoir stond bekend als de impressionist, die de uitzonderlijke gave had om met een losse toets portretten te schilderen, zoals het bekende schilderij De dagdroom, een portret dat hij in 1877 schilderde van de actrice Jeanne Samary. In 1885 echter, het jaar dat dit schilderij is geschilderd, verkeerde Renoir in een crisis. Hij was er opeens niet zo zeker meer van dat het vernieuwende schetsmatige de juiste weg was voor de voortgang in de kunst en voor hem persoonlijk als kunstschilder. Niet alleen hij twijfelde daar aan, ook verschillende andere impressionisten van het eerste uur verloren het vertrouwen in de losse penseelvoering. Dat aspect van hun avant-gardestijl had vanaf het eind van de jaren zestig van de negentiende eeuw het kunstleven van Parijs flink opgeschud. Renoir zou zich tussen 1885 en 1890 verdiepen in het werk van kunstenaars als Rafaël, de Italiaanse meester van de hoogrenaissance en Ingres, de Franse meester van het neoclassicisme, dat hij beide waardeerde vanwege de tekenkwaliteit. Hij ontwikkelde in die jaren grote belangstelling voor het tekenachtige in zijn eigen werk. Het schilderachtige verdween naar de achtergrond, zijn werk werd stijver. De schilderijen, die hij in zijn crisisperiode maakte, worden net als die van de door hem bewonderde kunstenaars, gekenmerkt door precisie in de afbakening van vormen. Duidelijke begrenzingen worden echter slechts tijdelijk het handelsmerk van Renoir. Deze stijlperiode binnen zijn oeuvre wordt ook wel aangeduid als zijn classicistische periode, of als zijn Ingres periode. Vanaf de jaren negentig leek hij echter een definitieve keuze te hebben gemaakt, zijn werk wordt vervolgens losser dan ooit tevoren.