Museum of Modern Art, New York

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

WALHALLA VAN MODERNE KUNST

door: Sander Kletter

Het Museum of Modern Art (MoMA) in New York dateert van 1929. In 1939 vond het zijn definitieve plek in het gebouw waar het nu is gevestigd. De eerste directeur was Alfred H. Barr Jr. (1902-1981), een bevlogen en ambitieuze kunsthistoricus, die als specialist gold van de kunst van zijn tijd. Hij maakte moderne kunst populair onder de Amerikanen, onder meer met een blockbuster tentoonstelling van Van Gogh in 1935.

Haast onopvallend is het Museum of Modern Art gevestigd in 11 W 53rd Street in het centrum van Manhattan, New York. Het is slechts herkenbaar aan 'MoMA', een afkorting met reputatie!
Haast onopvallend is het Museum of Modern Art gevestigd in 11 W 53rd Street in het centrum van Manhattan, New York. Het is slechts herkenbaar aan 'MoMA', een afkorting met reputatie!

MoMA IN VOGELVLUCHT

In minutieus uitgewerkte schema's bracht Barr de relaties tussen elkaar opvolgende stromingen als fauvisme, expressionisme en kubisme uit de periode van de moderne kunst in kaart, ervan uitgaande dat alles draaide om vernieuwing. Hij streefde ernaar dat zijn museum de onoverzichtelijke brij van 'ismen' zou verhelderen voor het publiek. Dus kocht hij alle vormen van moderne kunst aan en voorzag het van een toelichting. Dankzij de degelijke basis die Barr destijds heeft gelegd, is er waarschijnlijk nog altijd geen ander museum dat zoveel inzicht en een zo compleet beeld weet te geven van de geschiedenis van de moderne kunst.
De collectie van het Museum of Modern Art is, zoals de naam al zegt, gericht op moderne kunst. Die periode in de kunstgeschiedenis kan ongeveer gedateerd worden vanaf de vroege jaren zestig van de negentiende eeuw tot en met de jaren zeventig van de twintigste eeuw. Overigens is ook de daaropvolgende periode, de hedendaagse kunst, een belangrijk verzamelgebied van het museum. Het museum bezit intussen ongeveer 200.000 schilderijen, beeldhouwwerken, tekeningen, prenten, foto's, mediakunst, vastgelegde performancekunst, architectonische modellen, designobjecten en films. Het is echter niet in de eerste plaats die kwantiteit van de collectie die het museum wereldwijd zijn huidige statuur als autoriteit heeft verleend. De hoge kwaliteit van de permanent tentoongestelde kunstwerken is daarvoor wel doorslaggevend en misschien ook het feit dat het museum, in navolging van Barr, het instituut nog altijd primair ziet als een educatieve instelling. Wetenschappelijk onderzoek, symposia, wisselende tentoonstellingen, de immense bibliotheek en het archief van het museum maken het tot het belangrijkste studiecentrum voor moderne en hedendaagse kunst ter wereld. Het museum houdt daartoe onder meer dossiers bij van meer dan 90.000 kunstenaars! De reputatie van Het Museum of Modern Art werkt voor hedendaagse kunstenaars als een graadmeter van hun belang voor de kunsthistorie. Wie er een solotentoonstelling krijgt, heeft automatisch het kwaliteitsstempel goedgekeurd voor de nog te schrijven kunstgeschiedenis gekregen. Nederlandse kunstenaars die deze eer te beurt is gevallen zijn onder meer Marlene Dumas en Aernout Mik.

Het museum of Modern Art in New York grossiert in iconische meesterwerken uit alle fasen van de moderne kunst. Om te beginnen behoort Les Demoiselles d'Avignon uit 1907 van Picasso tot de collectie, een sleutelwerk waarin het Spaanse genie de mogelijkheden van zowel het expressionisme als het op dat moment nog uit te vinden kubisme onderzocht. Van Vincent van Gogh heeft het museum De sterrennacht uit 1989, een schilderij dat vragen blijft oproepen over de betekenis. Het behoort met schilderijen als De Nachtwacht, Mona Lisa en De Geboorte van Venus zonder twijfel tot de beroemdste en ook tot de meest geliefde kunstwerken aller tijden. Van de Amerikaanse kunstenaar Man Ray is er De gift uit 1921, dat wordt gezien als een stijlicoon van het dadaïsme. Van de Italiaan Umberto Boccioni is er het bronzen beeld Unique Forms of Continuity in Space uit 1913 te zien, dat een mijlpaal betekende in de geschiedenis van de beeldhouwkunst. Het is slechts een van de werken, die de stroming van het futurisme vertegenwoordigt. Uit de eindfase van de moderne kunst is er het reusachtige meesterwerk Vir Heroicus Sublimis uit 1950 van de Amerikaan Barnett Newman, dat geldt als een van de meest extreme kunstuitingen van het abstract expressionisme. Je moet er met je neus bovenop staan, zoals Newman graag wilde dat het publiek zou doen. Op die manier dringt de kleurintensiteit van het felrode vlak pas volledig tot je door en dus de emoties die dat oproept. Barr bleek steeds weer over een neus voor kwaliteit te beschikken. Direct na de Tweede Wereldoorlog kocht hij het meesterwerk Schilderij (zie de afbeelding op deze pagina) aan van de Engelse kunstenaar Francis Bacon, dat vanwege de combinatie van onheilspellende en raadselachtige beeldtaal, nog altijd zowel fascinatie als afschuw bij beschouwers oproept.

De hiervoor genoemde werken vormen slechts een willekeurige greep uit de verzameling topstukken van het Museum of Modern Art in New York, dat praktisch van alle grote namen van het modernisme wel een tot tientallen kunstwerken in huis heeft. Belangrijke kunstenaars in de collectie van het MoMA, voor zover hiervoor nog niet genoemd, zijn onder meer: Marina Abramović, Alexander Archipenko, Max Beckmann, Joseph Beuys, Constantin Brâncuși, André Breton, Cézanne, Salvador Dali, Robert Delaunay, André Derain, Jim Dine, Marcel Duchamp, Ensor, Max Ernst, Gauguin, Edward Hopper, Jasper Johns, Kandinsky, Ernst Ludwig Kirchner, Paul Klee, Gustav Klimt, Willem de Kooning, Wilhelm Lehmbruck, Roy Lichtenstein, Jacques Lipchitz, René Magritte, Aristide Maillol, Malevich, Matisse, Modigliani, Mondriaan, Monet, Robert Motherwell, Pollock, Robert Rauschenberg, Renoir, Rodin, Mark Rothko, Henri Rousseau, Kurt Schwitters, Georges Seurat en Andy Warhol.

BEZOEKERSINFORMATIE


ADRES
11 W 53rd St, New York,
NY 10019, Verenigde Staten
Telefoon: +1 (212) 708-9400

WEBSITE

Website van het Museum of Modern Art in New York