Terugkeer van de verloren zoon (ca. 1669) – Rembrandt

1500+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
    

Op dit schilderij is Rembrandt zijn interpretatie van de Bijbelse parabel uit het Nieuwe Testament van ‘de verloren zoon’ te zien (Lukas 15:11-32). De befaamde Hollandse barokschilder uit de Gouden Eeuw vervaardigde dit werk kort voor zijn dood in 1669. Het behoort tot de meesterwerken uit de collectie van Museum de Hermitage in Sint Petersburg.

Rembrandt, Terugkeer van de verloren zoon, ca. 1669, olieverf op doek, 265 x 208 cm, Hermitage, Sint-Petersburg
Rembrandt, Terugkeer van de verloren zoon, ca. 1669, olieverf op doek, 265 x 208 cm, Hermitage, Sint-Petersburg

Het betreft een ontroerend tafereel dat een verstilde sobere sfeer ademt. De emoties van de oude gebogen man en de knielende gehavende zoon zijn voor een beschouwer goed aan te voelen. De oudste zoon, die altijd op het rechte pad was gebleven, kijkt zwijgend toe. Ondanks een minimum aan zichtbare expressie, weet Rembrandt feilloos de tragiek van de situatie over te brengen. Het Bijbelse verhaal handelt vooral over spijt en vergiffenis. De jongste zoon heeft zijn rijke vader vervroegd om zijn erfdeel gevraagd. Zo gauw hij over het geld beschikt keert hij het ouderlijk huis de rug toe. Hij vertrekt naar het buitenland om daar alles te verbrassen. Het geld raakt op en hij leidt daarna volgens de Bijbelse vertelling een bitter en armoedig bestaan. Om te kunnen overleven, probeert hij de kost te verdienen als varkenshoeder. Zijn toestand is echter zo armzalig dat hij zelfs hartstochtelijk smacht naar de peulen die voor de varkens bestemd zijn. Dan denkt hij aan thuis, en aan zijn vader, die hij waarschijnlijk veel leed heeft aangedaan door zomaar met de noorderzon te vertrekken. Hij herinnert zich dat de dagloners in dienst van zijn vader meer te eten hebben dan hij. Uiteindelijk besluit hij terug te keren naar zijn vader om spijt te betuigen en zich aan te bieden als een van zijn dagloners.

De oude vader ontvangt hem liefdevol:
“Haal snel mijn mooiste jas voor mijn zoon en trek hem die aan. Doe een ring om zijn vinger en doe schoenen aan zijn voeten. Haal het vetste kalf en slacht het. We gaan eten en feestvieren! Want mijn zoon was dood, maar nu leeft hij weer. Ik was hem kwijt, maar ik heb hem weer gevonden."