Tapp und Tastkino (1968) - Valie Export

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Geniaal provocerend

Van onze redactie
   

De Oostenrijkse kunstenares Valie Export ging in 1968 de straat op in Wenen en München en nodigt voorbijgangers uit een 'kijkje' te nemen in haar opmerkelijke Tapp und Tastkino. Ze herhaalt de performance daarna nog tot 1971 in andere grote Europese steden. Vanwege dit werk, wordt zij algemeen beschouwd als één van de absolute iconen binnen de kunstgeschiedenis van het feminisme.

Valie Export, Tapp und Tastkino, 1968
Valie Export, Tapp und Tastkino, 1968

Twaalf minuten tasten in het duister

Haar ‘cinema’ is niet op de visuele zintuigen gericht, maar op de tastzintuigen. Valie Export draagt een kartonnen doos om haar naakte bovenlichaam met een gordijntje aan de voorkant, het fungeert als een minitheater of als een poppenkast. Het is de bedoeling dat de toeschouwer met de handen de voorstelling verkent. Zodra een vrijwilliger zich meldt, draait de kunstenares haar hoofd weg om de tijd in de gaten te houden. De persoon mag haar borsten betasten, gedurende twaalf minuten. Wanneer de tijd voorbij is, kijkt ze de persoon weer aan, ten teken dat de actie voorbij is. Op deze manier speelt de kunstenares met het taboe van de visuele seksuele aantrekkingskracht in de openbare ruimte. Seksuele projectie is doorgaans echter gericht op het visuele, de kunstenares vervangt dit in haar Tapp und Tastkino door de tastzin. Destijds werd het werk als zeer provocerend ervaren en Export werd in de media vergeleken met een heks. 
Valie Export zette, in het inmiddels legendarische Tapp und Tastkino, haar lichaam in als kunstwerk. Dit deden meer vrouwelijke performancekunstenaars in de jaren zeventig, waarvan Marina Abramovic misschien wel de bekendste is. Het gebruik van het lichaam als artistiek materiaal wordt binnen de kunstgeschiedenis ook wel als 'body art' aangeduid.