Schilderij (1946) – Francis Bacon

1500+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie

Met betrekking tot dit schilderij wordt gezegd dat Bacon onaangenaam verrast was, toen hij het na jaren terug zag in het Museum of Modern Art in New York. De kleur op de achtergrond zou door de jaren heen tot een tint roze zijn verkleurd, dat de kunstenaar helemaal niet aanstond. Hij stond erop dat hij het over zou schilderen, maar de conservatoren lieten dit niet toe.

Francis Bacon, Schilderij, 1946, olieverf op doek, 198 x 132 cm, Museum of Modern Art New York
Francis Bacon, Schilderij, 1946, olieverf op doek, 198 x 132 cm, Museum of Modern Art New York

De Britse kunstenaar Francis Bacon (1909 – 1992) schilderde op expressionistische wijze. Hij koos voor het schilderen in een periode, dat het traditionele schilderen met olieverf op doek minder populair aan het worden was onder kunstenaars van de avant-garde. De mensfiguren in zijn werk ogen vervormd en verwrongen. Het zijn beschadigde personages. Met zijn gekwelde figuren weet de kunstenaar bij de beschouwer zowel afschuw als fascinatie op te roepen.
De half verscholen, onherkenbare figuur op dit schilderij draagt een net pak, zoals Britse politici toentertijd droegen. Hij heeft een felgele bloem in zijn knoopsgat. Hij wordt omringd door een decor van karkassen. Het gezicht als van een zombie verraadt een onheilspellende duistere zijde van deze verder keurig geklede man. De elementen die de compositie van dit schilderij bepalen, komen veelvuldig terug in het oeuvre van Bacon. We zien fragmenten van lichaamsdelen die vanwege de naaktheid van het vlees associaties oproepen met een slachthuis, een openstaande mond, een paraplu en enkele hangende koordjes. Het traliewerk doet denken aan een kooiconstructie. De karkassen van koeien op de achtergrond lijken te refereren aan een kruisiging, een beeldmotief dat Bacon regelmatig hanteerde. Het is te vergelijken met de frequentie waarmee oude meesters de kruisiging van Christus verbeelden. Als kind had Bacon al een opmerkelijke fascinatie met slagerijen. Tot slot is ook de pastelkleurige achtergrond kenmerkend voor schilderijen van Bacon.
Schilderij, dat de kunstenaar vlak na de Tweede Wereldoorlog voltooide, werd aangekocht door Alfred Barr, de toenmalige bijzonder invloedrijke directeur van het Museum of Modern Art in New York. Vanwege zijn visie op de geschiedenis van de moderne kunst en indeling daarvan in kunststromingen geniet hij nog altijd een aanzienlijke reputatie in de internationale kunstwereld.