Meisje met kat, Portret van Julie Manet (1887) - Pierre Auguste Renoir

1200+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
  

Dit schilderij hangt in het Musée d'Orsay in Parijs. Het geportretteerde meisje, Julie Manet, is de dochter van kunstenares Berthe Morisot en haar man, Eugène Manet, de broer van de beroemde kunstenaar Édouard Manet. Morisot en Renoir kenden elkaar in de eerste plaats van de groep impressionisten waar ze beiden deel van uit maakten en in de jaren tachtig van de negentiende eeuw werden ze hechte vrienden van elkaar. Liefhebbers van zijn werk, besloot het echtpaar Morisot/Manet in 1887 de opdracht aan Renoir te verstrekken om hun dochtertje te portretteren.

Pierre Auguste Renoir (1841-1919), Meisje met kat (Julie Manet), olieverf op doek, 1887, 65 x 54 cm, Museée d'Orsay, Parijs
Pierre Auguste Renoir (1841-1919), Meisje met kat (Julie Manet), olieverf op doek, 1887, 65 x 54 cm, Museée d'Orsay, Parijs

De portretopdracht aan Renoir was niet onlogisch, want in tegenstelling tot de andere impressionisten legde de kunstenaar zich niet toe op het schilderen van landschappen, maar op het schilderen van portret- en mensfiguren. Hij schilderde ook regelmatig kinderportretten, bekend is hetimpressionistische Portret van Jeanne Durand-Ruel uit 1876, dat hij maakte van de dochter van de Parijse kunsthandelaar Paul Durand-Ruel, die hard aan de weg timmerde voor de impressionisten en exposities organiseerde voor Manet, Monet, Pissarro, Sisley, Morisot, Whistler, Renoir en anderen.
Het portret Meisje met kat (zie afbeelding) is echter een goed voorbeeld van de 'classicistische periode' van Renoir. In plaats van spontaan en schetsmatig te werken, zoals in de beginperiode van het impressionisme gebruikelijk was, is het portret van het meisje in een realistische lineaire stijl geschilderd met aandacht voor details en de begrenzing van vorm, wat doet denken aan het werk van Ingres en diens stijl van het neoclassicisme. Renoir werkte het schilderij gedeelte voor gedeelte tot in het detail uit, een methode, die ook niet strookte met de manier waarop impressionisten hun schilderijen opbouwden. Dit was de reden voor Edgar Degas en andere met Renoir bevriende impressionisten om het portret van Julie minder te waarderen. Ze beoordeelden de verandering van stijl waarmee Renoir experimenteerde in de jaren tachtig als een vorm van regressie in zijn ontwikkeling. Berthe Morisot en haar man waren echter zeer tevreden met het resultaat en konden in tegenstelling tot collega impressionisten ook zijn nieuwe stijl goed waarderen. Julie Manet, verklaarde later - ondertussen getrouwd en luisterend naar de naam mevrouw Ernest Rouart - dat het portret een goede gelijkenis had en dat zij bijzonder goede herinneringen bewaarde aan het maken van het portret, waar Renoir in totaal vier getekende voorstudies voor maakte.