Pierrot (1718 – 1720) – Jean-Antoine Watteau

1000+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Het sullige typetje van de 18e eeuw

Van onze redactie
 
Dit schilderij van de Franse kunstschilder Watteau behoort tot de collectie van museum het Louvre. Het betreft een portret van een melancholieke clown. Hij is frontaal afgebeeld en ‘ten voeten uit’, van top tot teen in beeld gebracht. Zijn gestalte vult een groot deel van het schilderij. Verscholen opgesteld in het struikgewas onderin het schilderij, bevinden zich vier karakters uit de Commedia dell’Arte. Dit was in de tijd van Watteau een populaire vorm van improvisatietoneel, welke oorspronkelijk uit Italië kwam.

Jean-Antoine Watteau, Pierrot, 1718-1720, olieverf op doek, 185 x 150 cm, Louvre, Parijs, Frankrijk.
Jean-Antoine Watteau, Pierrot, 1718-1720, olieverf op doek, 185 x 150 cm, Louvre, Parijs, Frankrijk.

In deze theatervorm kwamen altijd dezelfde personages voorbij. De personages, die naast de Pierrot zijn afgebeeld, zijn de dokter op zijn ezel, de twee geliefden Leandro en Isabella en de kapitein. Dit schilderij stond voorheen bekend onder de titel Gilles, tegenwoordig wordt het Pierrot genoemd, omdat dit een betere benadering van het onderwerp zou zijn. Het blijft echter gissen wat precies gaande is op dit schilderij en waarvoor het gemaakt is. Het zou een uithangbord kunnen zijn voor het theater. Bijvoorbeeld voor de première van de komedie Danaë, waarin een figuur verandert in een ezel. Ook kan het reclame zijn geweest voor de parades, een soort voorprogramma van korte sketches voor de hoofdact.
Het werk wordt ook wel geïnterpreteerd als een zelfportret, waarbij de kunstenaar zichzelf afschilderde als treurige clown. Watteau schilderde het werk kort voor zijn dood. De Gilles en Pierrot waren de favoriete figuren in het volkstheater. Het waren komische, sullige, onhandige types, de voorlopers van Buster Keaton en Charley Chaplin.
Watteau is een vroege schilder van de stijlperiode van het rococo. Zijn schilderijen ademen echter nog een zware, weemoedige stemming, welke door latere rococoschilders als Boucher en Fragonard volledig zal worden loslaten. Zie daarvoor bijvoorbeeld van Fragonard het schilderij Les Progrès de l'amour : Le rendez-vous uit 1771-73.