Les raboteurs de parquet (1875) – Gustave Caillebotte

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Afgewezen voor de Salon

Van onze redactie
  

Toen het schilderij Les raboteurs de parquet (De parketschavers) door de jury van de prestigieuze Salon in Parijs werd geweigerd, besloot de maker, Gustave Caillebotte, zich aan te sluiten bij de impressionisten. Naast het werk van onder andere Edgar Degas wist hij het zodoende alsnog te exposeren op de tweede tentoonstelling van de impressionisten in 1876. Tegenwoordig behoort het schilderij tot de topstukken van Musée d'Orsay in Parijs.

Gustave Caillebotte, Les raboteurs de parquet [Nederlands: Parketschavers], 1875, olieverf op doek, 102 x 147 cm, Musée d’Orsay, Parijs
Gustave Caillebotte, Les raboteurs de parquet [Nederlands: Parketschavers], 1875, olieverf op doek, 102 x 147 cm, Musée d’Orsay, Parijs

Critici vonden het werk te realistisch geschilderd en vonden het onderwerp bovendien te ‘vulgair’. De beroemde schrijver Emile Zola was van mening dat het werk burgerlijk was geworden door de nauwkeurigheid waarmee het was geschilderd. Net als de realisten Courbet en Millet gaf Caillebotte de arbeidersklasse weer. Het verschil is dat hij koos voor het moderne stadsleven, in plaats van voor de taferelen op het platteland. Bovendien was de kunstenaar niet in de eerste plaats maatschappelijk geëngageerd. Zie van Caillebotte ook Rue de Paris, temps de pluie uit 1878.
Vernieuwend in dit schilderij is de toepassing van het vogelvlucht perspectief, dat westerse kunstenaar hadden leren kennen door de Japanse prenten, die in zwang waren in Parijs. Maar de traditionele academische scholing van Caillebotte is goed in dit werk terug te zien. De gespierde naakte bovenlichamen van de drie mannen zijn in overeenstemming met de wijze waarop de helden uit de antieke oudheid doorgaans werden afgebeeld. Maar het feit dat Caillebotte in dit geval de mannelijke kracht leek te verheerlijken door gewone ambachtslieden aan het werk af te beelden, werd als vulgair ervaren en zorgde voor verontwaardigde reacties.