Portrait of Mrs Siddons as the Tragic Muse (ca. 1784) - Joshua Reynolds

1500+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
    
Joshua Reynolds (1723-1792), de maker van dit portret, was een tijdgenoot en concurrent van Thomas Gainsborough, die schilderde in de stijl van het rococo. Tijdens zijn toespraken als voorzitter van de Royal Academy of Arts in Londen riep Reynolds op om tot een nobele nieuwe vorm van kunst te komen, die hij de 'grand style' noemde. Die toesraken zijn gepubliceerd onder de titel Discourses on Art. De grand style moest worden gebaseerd op het werk van de genieën van de hoogrenaissance: Michelangelo en Rafaël.

Joshua Reynolds, Mrs Siddons as the Tragic Muse, ca. 1784, olieverf op doek, 239.4 x 147.6 cm, Dulwich Picture Gallery, South London
Joshua Reynolds, Mrs Siddons as the Tragic Muse, ca. 1784, olieverf op doek, 239.4 x 147.6 cm, Dulwich Picture Gallery, South London

En net als de meest progressieve kunstenaars in Frankrijk van dat moment zag Reynolds de historieschilderkunst als de hoogste kunstvorm. Kunstwerken moesten de schoonheid en eenvoud bezitten van de kunst van de Grieken en Romeinen. De ideeën van Reynolds kwamen in feite in grote lijnen overeen met die van het Franse neoclassicisme, dat onder andere door de criticus La Font de Saint-Yenne werd gepropageerd. Kunstenaars moesten zich weer op de klassieke oudheid oriënteren om de decadentie die de hedendaagse kunst van die tijd had getroffen - in de vorm van het frivole rococo - het hoofd te kunnen bieden. In de praktijk kwam het er nauwelijks van om zijn ideeën toe te passen. Er waren weinig opdrachten voor het schilderen van historiestukken in Engeland. Reynolds was dus net als de andere Engelse kunstenaars genoodzaakt om portretten te schilderen om in zijn onderhoud te voorzien. Maar in enkele daarvan zag Reynolds toch kans om zijn idee met betrekking tot de grand style vorm te geven. In sommige van zijn damesportretten kleedde hij zijn modellen bijvoorbeeld als Griekse godinnen en plaatste ze in een historische context. Zie daarvoor bijvoorbeeld Three Ladies Adorning a Term of Hymen, dat in Tate Britain kan worden bewonderd. In andere transformeerde hij de geportretteerde in een symbolische personificatie van de natuur, de tragedie of de poëzie. Dit schilderij is daarvan een goed voorbeeld. In de Griekse mythologie had iedere kunstvorm zijn eigen muze ter inspiratie.

Portrait of Mrs. Siddons as the Tragic Muse is een topstuk uit de collectie van de Dulwich picture Gallery in Londen. We zien steractrice Mrs Siddons, in haar tijd beroemd vanwege haar dramatische vertolking van Lady Macbeth, op een troon gezeten tussen medelijden (links van haar) en angst (rechts van haar). Ze is door Reynolds afgebeeld als de muze van de tragedie, De compositie voor het schilderij ontleende Reynolds aan één van de voorstellingen van de profeten van het plafond in de Sixtijnse kapel, dat door zijn grote voorbeeld Michelangelo was geschilderd.
 
Zie ook het portret dat Thomas Gainsborough van de actrice schilderde in 1785, getiteld Mrs Siddons.