The Corinthian Maid (1782-85) - Joseph Wright of Derby

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
   

Dit schilderij, dat aan het eind van de achttiende eeuw geschilderd werd door de Engelse kunstschilder Joseph Wright of Derby (1734-1797), vertelt de klassieke legende over het ontstaan van de beeldende kunst. Het behoort tot de collectie van de National Gallery of Art te Washington.

Joseph Wright of Derby, The Corinthian Maid, ca. 1782-85, olieverf op doek, 106 x 130 cm, National Gallery of Art, Washington DC
Joseph Wright of Derby, The Corinthian Maid, ca. 1782-85, olieverf op doek, 106 x 130 cm, National Gallery of Art, Washington DC

Volgens de Romeinse geschiedschrijver Plinius de Oudere (23/24 - 79 na. Chr.) werd de eerste tekening in de geschiedenis gemaakt door een Korinthische jonge vrouw. Bedroefd omdat haar man binnenkort ten strijde zou trekken en haar daarom zou verlaten, trekt zij een lijn om zijn schaduw op de muur. Zo houdt ze in ieder geval in de vorm van deze contourtekening een tastbare herinnering aan haar geliefde.
Wright of Derby schildert dit verhaal aan het einde van de achttiende eeuw op het moment dat er in Engeland en Duitsland door vernieuwende kunstenaars als Joshua Reynolds en Anton Raphael Mengs werd opgeroepen om zich - net als men eeuwen daarvoor tijdens de renaissance had gedaan - te richten op de kunst van de klassieke oudheid. (Zie van Reynolds het schilderij Mrs Siddons as the Tragic Muse).
De kunst van de Grieken en Romeinen bezat volgens Johann Joachim Winckelmann (1717-1768) -een Duitse archeoloog, kunsthistoricus en taalwetenschapper - die dit idee sterk propageerde, de puurheid en schoonheid, aan welke kunstwerken zouden moeten voldoen. Hij publiceerde in 1756 zijn Gedancken über die Nachahmung der Griechischen Werke in der Mahlerey und Bildhauerkunst, waarin hij zijn tijdgenoten er er op wees dat grote kunstenaars als Michelangelo en Rafaël zich ook op de klassieke oudheid gericht hadden ter inspiratie.
De omtreklijn, of contour, onderwerp van Wrights schilderij The Corinthian Maid, werd door Winckelmann gezien als de weg naar artistieke perfectie, omdat dit type lijn alle verschijningsvormen terug wist te brengen tot haar essentie, tot de meest pure vorm. Deze oproep tot het lineaire kwam in de geschiedenis duidelijk tot uiting in de stijl van het neoclassicisme, een stijl waarin vormen scherp als door een lijn begrensd lijken te zijn. De eerder genoemde Mengs, de Engelsman John Flaxman en de Franse kunstschilder Jacques-Louis David behoren tot de belangrijkste eerste representanten van deze stijl.