De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen (1799) - Jacques-Louis David

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

door: Sander Kletter
    

De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen is een immens schilderij van de Franse kunstenaar Jacques-Louis David uit 1799, dat zich bevindt zich in de collectie van museum het Louvre in Parijs. Net als bij het beroemde schilderij De eed van de Horatii, grijpt het thema van dit schilderij van terug op Romeinse mythen en geschiedschrijving. Ook in dit geval gaat het om een oorlog, die de stadstaat Rome voerde tegen een naburige stam. Het is gebaseerd op de Sabijnse maagdenroof, waarbij de Romeinen op bevel van Romulus, de stichter van Rome, 683 vrouwen roofden van de Sabijnen (in het latijn: Sabini), een volk dat ten Noordoosten leefden van de Romeinen. Verhalen ontlenen aan de Klassieke Oudheid als onderwerp voor een schilderij is kenmerkend voor de stijl van het neoclassicisme.

Jacques-Louis David (1748-1825), De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen, 1799, olieverf op doek, 385 x 522 cm, Louvre, Parijs
Jacques-Louis David (1748-1825), De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen, 1799, olieverf op doek, 385 x 522 cm, Louvre, Parijs

Een klein jaar nadat de Romeinen de vrouwen van de Sabijnen hadden geroofd, waren de Sabijnen militair gezien weer in staat om de Romeinen te bestrijden. Ze besloten hun vrouwen terug te gaan halen. Toen ze bij Rome verschenen, kwamen de geroofde Sabijnse vrouwen onverwacht tussen beiden. Ze maanden de strijdende partijen tot vrede. Ze waren intussen hertrouwd met de Romeinen, hadden nieuw geluk gevonden en hadden in sommige gevallen zelfs al kinderen gekregen van hun nieuwe mannen.
In De eed van de Horatii gaat het om de verheerlijking van mannelijke deugden, zoals moed, eer en vaderlandsliefde. In De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen plaatst David vrouwelijke waarden in de schijnwerper, zoals vredelievendheid, saamhorigheid en de hang naar een goede familieband. Het schilderij heeft een duidelijke moralistische boodschap, dit is kenmerkend voor de neoclassicistische stijl. Liefde en vrede kunnen ervoor zorgen dat de menselijke beschaving blijft voortbestaan. Vernietiging, oorlog en blinde haat leiden slechts tot destructie. Het thema viel precies op zijn plaats binnen de geschiedenis van Frankrijk. David schilderde het doek in 1799 op het moment dat de grootste storm van de Franse revolutie was gaan liggen. De bevolking van Parijs snakte naar een normaal familieleven, naar rust en geluk. Men was de executies en ongenadige represailles van het Directoire zat, het republikeinse gezag, dat veel weg had van een dictatuur. Napoleon Bonaparte maakte een eind aan de macht van het Directoire door in 1799 een staatsgreep te plegen. Zoals vaker in het oeuvre van David heeft ook het schilderij De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen tegelijkertijd een relatie met de actuele politieke situatie van zijn tijd.