Portret van Lodewijk XIV (1701) – Hyacinthe Rigaud

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie

Dit is een portret van de Franse Zonnekoning Lodewijk XIV, dat behoort tot de collectie van museum het Louvre. Het is geschilderd door Hyacinthe Rigaud (Perpignan, 1659 - Parijs 1743), een Franse schilder uit de periode van de barok. Op advies van Charles Le Brun, sinds 1662 hofschilder aan het hof van Versailles, specialiseerde Rigaud zich in portretschilderkunst.

Hyacinthe Rigaud, Portret van Lodewijk XIV, 1701, olieverf op doek, 279 x 240 cm, Musée du Louvre, Parijs
Hyacinthe Rigaud, Portret van Lodewijk XIV, 1701, olieverf op doek, 279 x 240 cm, Musée du Louvre, Parijs

Hij was in het bijzonder gespecialiseerd in het staatsieportret, een formeel portret van een prominente persoonlijkheid in functie. Als hofschilder van Lodewijk XIV schilderde hij vele portretten van hovelingen en hoogwaardigheidsbekleders aan het hof van Versailles. Bij het staatsieportret wordt de persoon zo uitgebeeld, dat hij gezag inboezemt op de beschouwer. De geportretteerde is veelal gekleed in de specifieke kledij van zijn of haar ambt. Ter aanvulling worden daaraan symbolen van zijn macht of onderscheidingen toegevoegd, die zijn maatschappelijke status kunnen bevestigen.

In dit geval draagt koning Lodewijk XIV (1638-1715) een hermelijnen mantel met daarop de Franse Lelie. In zijn rechterhand heeft hij de Koninklijke scepter. Onder aan de scepter zien we de Koninklijke kroon liggen op een fluwelen kussen, dat eveneens versierd is met de Franse Lelie. De andere hand van de koning benadrukt op subtiele wijze een kostbaar zwaard, dat volgens de overlevering aan Karel de Grote had toebehoord.

De veelvuldige wisselingen in het lichtdonkercontrast, samen met de ingewikkelde en grillige plooival waarmee de mantel en het achterliggende rode gordijn zijn gedrapeerd, verlenen het schilderij een zekere dynamiek dat typerend is voor de stijl van de barok.