Stilleven met danseressen (1914) - Emil Nolde

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Uitbundig werk van een zonderlinge kunstenaar

Van onze redactie

Emil Nolde was lid van de Duitse kunstenaarsgroep Die Brücke. Zijn werk wordt gerekend tot het Duitse expressionisme. Hij was erg op zichzelf en had de neiging zich van de buitenwereld af te zonderen. Het is bekend dat hij zich ongemakkelijk voelde in de nabijheid van andere mensen.

Emil Nolde, Stilleven met danseressen, 1914, olieverf op doek, 73 x 89 cm, Musée National d’Art Moderne, Parijs
Emil Nolde, Stilleven met danseressen, 1914, olieverf op doek, 73 x 89 cm, Musée National d’Art Moderne, Parijs

Dit blijkt ook uit de vele onenigheden die hij had met verschillende mensen uit de kunstwereld. Ook als lid van Die Brücke hield hij het niet langer dan anderhalf jaar uit. Trotse oer-Duitse boerenzoon als hij was, koesterde hij sympathieën voor de nazi’s. Maar ook hier kon hij geen warme vriendschap verwachten. In 1937 kwam hij er achter dat hij met zijn werk tot de ‘ontaarde’ kunstenaars werd gerekend.
Nolde reisde veel. Op zijn reizen probeert hij zo veel mogelijk te leren over primitieve kunst. Hij maakte indrukwekkende religieuze schilderijen, maar ook landschappen en bloemen. Het intense kleurgebruik toont de invloed van de Nederlandse kunstschilder Vincent van Gogh.
Een huiselijk tafereel is het schilderij Stilleven met danseressen. Het lijkt een verzameling van souvenirs en de verschillende indrukken die hij opdeed tijdens zijn reizen. De halfnaakte, met wilde gebaren dansende vrouwfiguren doen denken aan primitieve dansen en exotische oorden. De setting waarin het is geplaatst, doet juist weer heel huiselijk aan, met de twee vazen met rode en gele tulpen en de juskom in de vorm van een koe. Doordat de vrouwen zijn afgebeeld met ondefinieerbare gezichten, als een ‘schilderij in een schilderij’, half verscholen achter de stillevenvoorwerpen, blijven zij op afstand van de beschouwer.