De grote golf van de Kanagawa (1830-32) – Katsushika Hokusai

1200+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Een wereldberoemde Japanse prent

Van onze redactie
  

Van alle werken van de Japanse kunstenaar Kathushika Hokusai (1760-1849) is deze houtsnede misschien wel het meest bekend. Het behoort tot de topstukken van The Metropolitan Museum of Art in New York. De houtsnede maakt deel uit van de reeks Fugaku sanjūrokkei, bestaande uit zesendertig gezichten op de berg Fuji, die de kunstenaar na zijn zeventigste levensjaar maakte.

Katsushika Hokusai, De grote golf van de Kanagawa, 1830-32, kleurenhoutsnede, 26 x 38 cm, The Metropolitan Museum of Art, New York.
Katsushika Hokusai, De grote golf van de Kanagawa, 1830-32, kleurenhoutsnede, 26 x 38 cm, The Metropolitan Museum of Art, New York.

De wit besneeuwde berg is in dit werk geplaatst als een nietige verschijning onder een grote indrukwekkende golf. Ook de drie bootjes lijken overgeleverd aan het geweld van de zee, terwijl een dreigende golf met klauwachtig schuim op hen af komt. De intense blauwe kleur van de golf bereikte de kunstenaar met ‘Berlijns blauw.' Het was een nieuw chemisch pigment afkomstig uit China, dat bij het maken van de prent nog niet zo lang verkrijgbaar was. Al gauw werd de serie een commercieel succes, waarop de uitgever het werk zo vaak reproduceerde als hij het maar kon verkopen. De herdrukken hebben zwarte omtreklijnen, in plaats van blauwe, zoals in de eerste druk is toegepast. Hokusai experimenteerde met verschillende druktechnieken. Met zijn composities, stijl en techniek inspireerde hij niet alleen Japanse kunstenaars, maar ook kunstenaars uit de westerse wereld zoals Paul Gauguin en de Nederlander Vincent van Gogh.

De gestileerde wijze waarop Hokusai, Hiroshige en andere Japanse grafici met contourlijnen hun motieven weergaven, beïnvloedde aan het eind van de negentiende eeuw ook kunstenaars als James Ensor, Félicien Rops en De Toulouse Lautrec. De Japanse kunst had tussen 1841 en 1871 met betrekking tot het afgebeelde motief invloed op West Europese kunstenaars. Men spreekt in dit verband ook wel van japonisme. In die periode worden dames bijvoorbeeld geportretteerd, terwijl zij gekleed zijn in Japanse mode met een waaier in de hand. Ze poseren in kimono met elegante parasol voor een kamerscherm, versierd met bloem, blad en vogelmotieven. In dit verband moeten onder andere kunstenaars als George Hendrik Breitner en James McNeill Whistler worden genoemd. Zie van Breitner Meisje in rode kimono: Geesje Kwak uit 1893-95.