De hellepoort (1880-1917) - Auguste Rodin

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

door: Sander Kletter
 

In opdracht van de Franse regering begint de beeldhouwer Auguste Rodin omstreeks 1880 aan De Hellepoort (La Porte de l'Enfer). Hij voltooit het echter nooit en blijft eraan werken tot aan zijn dood in 1917. De talrijke figuren die hij creëert voor deze monumentale poort, blijken een eindeloze bron van ruimtelijke vormen en sculpturen op te leveren, waar hij steeds weer gebruik van maakt.

Auguste Rodin (1840-1917), De Hellepoort, 1880-1917, brons, ca. 6.80 meter hoog, Kunsthaus, Zürich
Auguste Rodin (1840-1917), De Hellepoort, 1880-1917, brons, ca. 6.80 meter hoog, Kunsthaus, Zürich

Zo is zijn beroemde bronzen beeld van De denker uit 1880 oorspronkelijk ook voor De Hellepoort bedoeld. Ook bekende beelden als De kus, Fugit Amor (ca. 1887) en Gehurkte vrouw (1880-1882) hadden oorspronkelijk een plek binnen het reliëf van de monumentale toegangspoort. Het was bedoeld als de entree van het Musée des Arts Décoratifs in Parijs, althans wanneer hij af zou zijn. Niet alleen De Hellepoort is nooit afgekomen, ook dit museum voor toegepaste en decoratieve kunsten is nooit gebouwd.

De belangrijkste inspiratiebron voor het ontwerp van de poort waren de bronzen Paradijsdeuren, die renaissancekunstenaar Lorenzo Ghiberti had gemaakt voor het Baptisterium van de Dom van Florence in de eerste helft van de vijftiende eeuw. In de oorspronkelijke ontwerpschetsen voor zijn poort hanteert Rodin een vergelijkbare overzichtelijke indeling als Ghiberti. Ook hij deelt de poort in door middel van panelen, zoals Ghiberti eeuwen eerder had toegepast. In de ontwerpfase laat hij het echter al gauw los. Er ontstaat een minder overzichtelijk kolkend geheel van in elkaar overgaande en krioelende mensfiguren. De poort bestaat uit 186 verschillende bronzen figuren, met een totaalgewicht van 8000 kilo. Het reliëf van zijn poort heeft een enorme sterk wisselende dieptewerking in vergelijking met dat van de Paradijsdeuren van Ghiberti. Voor de vrouwfiguren heeft vooral de minnares van Rodin, beeldhouwer Camille Claudel, model gestaan. Het onderwerp van de poort is gebaseerd op La Divina Comedia van de Italiaanse middeleeuwse schrijver Dante Alighieri. Hierin maakt de auteur een denkbeeldige reis door de hel, over de louteringsberg naar de hemel. Rodin vergunt ons met zijn Hellepoort een blik in de hel.