Triomferende Perseus (1800-01) - Antonio Canova

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
   

Dit beeld van de Griekse held Perseus, die net het hoofd heeft afgehouwen van Medusa, en het triomfantelijk toont, is van de Italiaanse kunstenaar Antonio Canova. Hij geldt als een toonaangevend beeldhouwer uit de stijlperiode van het neoclassicisme.

Antonio Canova, Triomferende Perseus, marmer, hoogte 220 cm, Vaticaans Museum
Antonio Canova, Triomferende Perseus, marmer, hoogte 220 cm, Vaticaans Museum

Canova inspireerde het beeld op de proporties, lichaamshouding en expressie van het marmeren beeld De Apollo van Belvedère uit de klassieke oudheid. Dat is van de hand van de Griekse beeldhouwer Leochares uit de vierde eeuw voor Christus. Canova geeft het echter een geraffineerde zachtheid en sensualiteit mee. Archeoloog Johann Joachim Winckelmann, dé promotor van de neoclassicistische stijl, meende die eigenschappen al te zien in de beelden van de oude Grieken en Romeinen.

Kenmerkend voor de neoclassicistische stijl is dat we hier Perseus zien ná het moment van de actie en niet op het moment dat hij het hoofd van Medusa afhakt. Zoals gebruikelijk in de kunst van het neoclassicisme is de wereld van de klassieken het voorbeeld of inspiratiebron. In dit geval gaat het om het mythologische verhaal van Perseus. Met enkele bijzondere wapens, zoals een gevleugelde helm, de sandalen van Mercurius en een speciaal voor deze opdracht gemaakt zwaard, moet hij het opnemen tegen Medusa. Zij is een van de drie gezusters Gorgonen, die volgens de mythe het vermogen bezit haar tegenstander te kunnen verstenen als deze haar aankijkt.

De mythe over de held Perseus, die allerlei avonturen beleeft voordat hij over de juiste wapens beschikt om Medusa te kunnen verslaan, is eeuwenlang een geliefd onderwerp geweest in de beeldende kunst. Zie bijvoorbeeld het beroemde schilderij Het hoofd van Medusa, dat de Italiaanse kunstenaar Caravaggio omstreeks 1598, aan het begin van de barok, schilderde. [SK]