Neo-expressionisme

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie

Neo-expressionisme is slechts een van de vele benamingen, die bedacht zijn voor een opleving van expressionistische schilderkunst, dat in Europa in de jaren tachtig van de vorige eeuw veel opzien baarde. De Amerikaanse kunstschilder Julian Schnabel (1951) is een belangrijk figuur in deze beweging. Schnabel verwierf internationale bekendheid vanwege zijn monumentale ruig beschilderde doeken, waarin hij honderden vastgelijmde scherven van gebroken aardewerk verwerkte.

Georg Baselitz, Die Mädchen von Olmo II, 1981, olieverf op doek, 250 x 249 cm, Centre Georges-Pompidou, Parijs
Georg Baselitz, Die Mädchen von Olmo II, 1981, olieverf op doek, 250 x 249 cm, Centre Georges-Pompidou, Parijs

Het zwaartepunt van het neo-expressionisme lag vooral in Europa. In Duitsland waren de ‘Neue Wilden’ actief, onder wie A. R. Penck, Georg Baselitz en Anselm Kiefer. In Italië manifesteerde zich de ‘Transavanguardia’, bekend als de ‘Jonge Italianen’, met de schilder en beeldhouwer Sandro Chia, en kunstenaars als Francesco Clemente, Enzo Cucchi en Mimmo Paladino. De Italiaanse kunstenaars bedienden zich van een spottende beeldtaal. Hun onderwerpen waren licht en frivool. De Duitse kunstenaars kozen voor serieuze zwaardere onderwerpen. Ze reageerden bijvoorbeeld op het leven in de voormalige D.D.R. en op politieke gebeurtenissen uit de geschiedenis van Duitsland. In Nederland was er de groep Nieuwe Wilden.
Andere groepen en benamingen, die zijn gerelateerd aan het neo-expressionisme zijn Heftige Malerei, Mülheimer Freiheit, Ugly Realists, figuration libre en Bad Painting, van wie de Amerikaanse kunstenaar Philip Guston als een voorloper wordt beschouwd. Zie van Walter Dahn, een van de kunstenaars van de Mülheimer Freiheit, het schilderij Mahler ohne idee uit 1981, dat behoort tot de collectie van het Groninger Museum.
Moedwillig toegepaste stijlloosheid in combinatie met figuratieve elementen, dat het werk van vrijwel alle neo-expressionistische tendensen typeert, kan worden gezien als verzet tegen destijds dominerende kunststromingen als het minimalisme en de conceptuele kunst, waarin het koele cerebrale of zuiver abstracte beeldtaal domineert.