Dr. Aletta H. Jacobs (1920) - Isaac Israëls

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Isaac Israëls, Dr. Aletta H. Jacobs, 1920, olieverf op doek, 92 x 73 cm, Groninger Museum (Deze afbeelding is ter beschikking gesteld door het Groninger Museum)
Isaac Israëls, Dr. Aletta H. Jacobs, 1920, olieverf op doek, 92 x 73 cm, Groninger Museum (Deze afbeelding is ter beschikking gesteld door het Groninger Museum)
Kunstenaar Isaac Israëls
Land Nederland
Stijl / Stroming / Periode Amsterdams impressionisme,
moderne kunst / 20 eeuw
Locatie / Museum Groninger Museum,
Groningen

 
Aletta Jacobs (1854-1929) werd geboren te Sappemeer in de provincie Groningen in een Joods gezin. Ze maakte zich al vroeg sterk voor het recht op hoger onderwijs voor vrouwen. In 1870 was ze de eerste Nederlandse vrouw die als toehoorster officieel werd toegelaten aan een hbs. Een jaar later vroeg ze de liberale minister Thorbecke toestemming om aan de universiteit te studeren. Het briefje waarmee zij dat deed is nog te zien in het Algemeen Rijksarchief, evenals het antwoord van de minister, dat niet aan haar is gericht maar aan haar vader. Een jaar later werd ze toegelaten als studente medicijnen aan de Rijksuniversiteit Groningen, aanvankelijk voor een proefperiode van één jaar.

Op zijn sterfbed gaf minister Thorbecke Jacobs toestemming om ook examens af te leggen. Aletta Jacobs was niet de eerste vrouwelijke studente, maar wel de eerste die een universitaire studie succesvol afrondde. Ze legde haar artsexamen af, waarmee ze de eerste vrouwelijke Nederlandse arts werd. Na haar promotie ging ze als huisarts werken in Amsterdam, waar ze gratis spreekuren hield, cursussen gaf en het pessarium als voorbehoedmiddel introduceerde.

Aletta was de beroemdste Nederlandse vertegenwoordigster van de eerste feministische golf. Dat er gestreden moest worden voor vrouwenkiesrecht komt ook door Aletta Jacobs. Oorspronkelijk stelde de wet alleen een loongrens om te mogen stemmen. Doordat zij arts was, voldeed ze aan deze loongrens, en wilde ze gebruikmaken van haar stemrecht. Na twintig jaar actie voeren werd het verbod voor vrouwen om te stemmen opgeheven. Pas in 1919 kregen vrouwen dezelfde politieke rechten als mannen.
Het Groninger Museum bezit ook nog een presse-papier, aangeboden aan Jacobs, met daarop twee sleutels. Deze verwijzen naar de deuren van de universiteit en het parlement die door haar werden geopend.