William Baziotes (1912 – 1963)

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
  
De Amerikaanse kunstschilder William Baziotes was één van de kunstenaars, die vanaf het begin bij de ontwikkeling van het abstract expressionisme in New York betrokken was. Hij was gefascineerd door paleontologie en primitieve levensvormen. Zijn werk wordt gekenmerkt door de toepassing van biomorfe vormen in samenvloeiende transparante kleuren.

William Baziotes, Dwarf, 1947, olieverf op doek, 107 x 92 cm, Museum of Modern Art, New York
William Baziotes, Dwarf, 1947, olieverf op doek, 107 x 92 cm, Museum of Modern Art, New York

In 1933 ging Baziotes naar New York om een opleiding tot kunstschilder/vormgever te volgen aan de National Academy of Design. Twee jaar eerder had hij in het Museum of Modern Art een expositie van Henri Matisse gezien. Hij had zijn eerste expositie in 1936, toen zijn werk was opgenomen in een groepstentoonstelling van de Municipal Art Gallery te New York. Een aantal jaren later, vanaf de late jaren dertig van de vorige eeuw, leerde hij enkele voormannen van het surrealisme kennen. Deze waren als emigranten uit Frankrijk naar Amerika gekomen, gevlucht voor de onderdrukking en rampspoed van de Tweede Wereldoorlog. Baziotes was bevriend met de kunstschilders Roberto Matta en Robert Motherwell (zie van Motherwell het schilderij Elegie op de Spaanse republiek, 108 uit 1965-1967). Samen experimenteerden ze met de surrealistische methode van het psychisch automatisme, wat betekende dat men probeerde te schilderen, tekenen of schrijven, zonder tussenkomst van het verstand, welke immers beïnvloed zou zijn door esthetische en culturele waardeoordelen. De geschilderde beeldtaal moest ongehinderd vanuit het onderbewuste komen. Belangrijk voor de abstract expressionisten was dan ook om uiting te geven aan de innerlijke zielenroerselen van de kunstenaar. Voor Baziotes was het automatisme een langzaam en meditatief proces, waarin zijn biomorfe vormen ontstonden. Net als Arshile Gorky ontleende hij de biomorfe vormentaal aan het werk van surrealisten als Hans Arp en Joan Miró. Via het Federal Art Project ontmoette Baziotes tevens de belangrijkste voormannen van 'The New York School' - een andere benaming voor de abstract expressionisten uit de jaren vijftig en zestig van New York - zoals Jackson Pollock en Willem de Kooning.
De eerste solotentoonstelling van Baziotes werd in 1944 gehouden in de galerie - annex museum - Art of This Century van Peggy Guggenheim te New York. Samen met Robert Motherwell, Mark Rothko en de surrealist David Hare stichtte hij in 1948 de Subjects of the Artist school in New York, waar open sessies en lezingen voor kunstenaars en geïnteresseerden met betrekking tot avant-gardekunst werden georganiseerd. Baziotes gaf les op verschillende kunstacademies en scholen in New York. Tot aan zijn dood in 1963 was hij vooral actief op het Hunter College. Hij nam naast andere toonaangevende kunstenaars van abstracte schilderkunst deel aan groepstentoonstellingen in New York en Londen, en ook aan de Documenta in Kassel. Twee jaar na zijn dood, in 1965, volgde een eerbetoon aan zijn werk in de vorm van een retrospectieve tentoonstelling in het Solomon R. Guggenheim Museum te New York.