Thomas Gainsborough (1727 – 1788)

1000+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
    
De Britse kunstschilder Thomas Gainsborough behoorde tot de kunstenaars, die bijna uitsluitend familieportretten in opdracht schilderde. Dergelijke groepsportretten waren zeer populair in Engeland tijdens de stijlperiode van het rococo.

Thomas Gainsborough, Lady Ligonier, 1770, olieverf op doek, 263 x 155 cm, Huntington Library Art Collections, San Marino
Thomas Gainsborough, Lady Ligonier, 1770, olieverf op doek, 263 x 155 cm, Huntington Library Art Collections, San Marino

Op dertienjarige leeftijd was hij in dienst bij een zilversmid in Londen. Vervolgens ging hij in de leer bij de Franse boekillustrator Hubert Gravelot, van wie hij de techniek van het graveren leerde. Hij begon zijn eigen atelier in Londen in 1745 en hield zich vooral bezig met het restaureren en kopiëren van schilderijen van Hollandse meesters. In zijn vrije werk is de invloed van het zeventiende-eeuwse Hollandse genre en landschapschilderkunst dan ook goed zichtbaar. Ook bestudeerde hij de portretten van Sir Anthony van Dyck.
Gainsborough was een veelgevraagde portretkunstenaar, die zijn klandizie vond in voorname kringen. Zijn persoonlijke voorkeur ging eigenlijk uit naar het schilderen van landschappen, zoals blijkt uit een briefwisseling met zijn vriend William Jackson. Toch was hij financieel gezien genoodzaakt tot het maken van portretten, omdat deze zich beter lieten verkopen. Onder de opdrachtgevers van Gainsborough behoorden de hertog en hertogin van Cumberland Prince Henry en Anne Horton, en Koning George III en Koningin Charlotte van Engeland. Zie verder 'Portrait of Mary, Countess Howe', het portret waarmee hij zijn reputatie als portrettist vestigde.
Naast zijn rivaal Sir Joshua Reynolds gold hij als de belangrijkste Engelse schilder van zijn tijd. De concurrenten kregen vooral met elkaar te maken, toen Gainsborough - op het moment dat hij de status van succesvol portrettist had bereikt - vanuit Bath naar Londen verhuisde met zijn gezin. De stijl van Reynolds is in vergelijking met die van Gainsborough meer academisch te noemen. Kort nadat de rivalen zich uiteindelijk met elkaar verzoend leken te hebben, kwam Gainsborough in 1788 te overlijden.
De invloed van de portretschilderkunst van Gainsborough strekt zich misschien wel uit tot aan de twintigste eeuw, aangezien gesuggereerd wordt dat de Britse pop art kunstenaar Peter Blake zijn Self-Portrait with Badges zou hebben gebaseerd op The Blue Boy, een beroemd portret van een jongen gehuld in blauwe kledij van Gainsborough.