Sonia Delaunay-Terk (1885-1979)

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Geïnspireerd door prisma's en cirkels van licht

Van onze redactie
  
De in Oekraïne geboren Sonia Delaunay-Terk volgde vanaf 1903 een tweejarige tekenstudie in Karlsruhe. Na het zien van het werk van Paul Gauguin, besluit ze in 1905 naar Parijs te gaan. Ze studeerde er aan de Académie de la Palette. Ook bestudeert  ze het werk van Vincent van Gogh en Henri Matisse.

Sonia Delaunay-Terk, Bullier (Simultane kleuren), 1913, olieverf op doek, 97 x 139 cm, Bielefeld, Städtische Kunsthalle
Sonia Delaunay-Terk, Bullier (Simultane kleuren), 1913, olieverf op doek, 97 x 139 cm, Bielefeld, Städtische Kunsthalle

Het kunstenaarsechtpaar Delaunay

Voor korte tijd was ze getrouwd met galeriehouder Wilhelm Uhde. In 1910 trouwde ze met kunstschilder Robert Delaunay. De twee kunstenaars hebben overeenkomstige ideeën over kunst en werken nauw samen. Het echtpaar was een belangrijke vertegenwoordiger van het in 1912 ontstane ‘orfisme’, een term die de dichter Guillaume Apollinaire introduceerde. Hij verwijst met deze benaming naar Orpheus, een zanger en dichter uit de Griekse mythologie. Apollinaire zag overeenkomsten tussen geschilderde kleurrijke composities en muzikale harmonieën. Een andere veelgebruikte benaming voor de stijl, die het echtpaar Delaunay toepaste is het ‘simultanisme’. Het is een abstracte stijl die verwant is aan het kubisme en het futurisme. De stijl wordt gekenmerkt door een kleurrijk palet en door toepassing van met elkaar overeenkomende, 'simultane' geometrische vormen. De orfisten beïnvloedden de werkwijze van belangrijke Amerikaanse kunstschilders.
 

Ontwerpen van decors, meubels en mode

Sonia Delaunay-Terk is bekend vanwege haar werk met kleurrijke cirkelvormen. Deze houden verband met haar fascinatie voor het licht van de elektrische lantaarns op straat, welke zorgden voor prisma’s en lichtcirkels. De elektrische lantaarns waren in haar tijd een nieuw fenomeen. Zij waren in de plaats gekomen van gaslantaarns.
Vanaf 1920 past ze haar schilderstijl toe op ontwerpen voor textiel en mode. Vier jaar later opent ze haar eigen modeatelier. Naast kleding ontwierp ze ook decors en meubels. Samen met haar man maakt ze van 1935 tot 1937 een grote muurschildering van 235 vierkante meter voor de Wereldtentoonstelling van Parijs. En ook richtten ze samen de Salon de Réalités Nouvelles op. Sonia Delaunay-Terk zou nog tot op hoge leeftijd actief blijven als kunstenaar.