Salvador Dali (1904-1989)

1000+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Het Spaanse genie, dat zijn publiek graag provoceert en shockeert

Van onze redactie

Salvador Dalí (Figueras 1904-1989), de beroemde kunstenaar uit Spanje, wordt beschouwd als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van het surrealisme. Als kind was hij al buitengewoon geïnteresseerd in schilderkunst en kreeg hij zijn eerste schilderlessen op tienjarige leeftijd van de impressionistisch werkende kunstenaar Ramón Pichet.

Op zijn zeventiende gaat hij studeren aan de academie San Fernando te Madrid. Daar raakt hij bevriend met de schrijver Frederico Garcia Lorca en de filmregisseur Luis Buñuel, waarmee hij later twee films zal maken ('Een Andalusische hond' uit 1929 en 'Het Gouden tijdperk' uit 1931). Later in zijn leven werkt Dalí ook samen met Alfred Hitchcock. Hij ontwerpt voor diens film 'Spellbound' een droomscene. Tijdens zijn academietijd in Madrid raakt Dalí sterk beïnvloed door het werk van Giorgio de Chirico en zijn pittura metafysica.
In 1926 vertrekt hij naar Parijs, waar hij in contact komt met Picasso en André Breton, de leider van de surrealistische beweging. Zijn eerste surrealistische schilderij dateert uit 1928. Op dat moment heeft de nog jonge kunstenaar Dalí al vele stijlen succesvol in zijn leven uitgeprobeerd, waaronder de impressionistische en de futuristische stijl. Door bemiddeling van de eveneens Spaanse kunstenaar Joan Miró wordt Dalí toegelaten tot de surrealistische beweging rondom Breton. In zijn surrealistische werk combineert Dalí een uiterst naturalistische stijl met irrationele zeer bizarre thema's.
 
 

Salvador Dalí, De droom, 1937, olieverf op doek, 50 x 77 cm. Edward F.W. James Collectie, Sussex
Salvador Dalí, De droom, 1937, olieverf op doek, 50 x 77 cm. Edward F.W. James Collectie, Sussex

De paranoïde kritische methode van Dalí

De psycho-analyse beïnvloed Dalí en zo komt hij tot zijn eigen paranoïde-kritische methode, 'een spontane methode van irrationele kennis', die gebaseerd is op 'kritisch-interpretatieve associatie van waanvoorstellingen'. Dalí ontmoet Freud persoonlijk in 1938. De bizarre objecten en omgevingen, die Dalí schildert staan symbool voor het onderbewuste en de droom. Als surrealist laat Dalí zich niet alleen door zijn eigen droombeelden inspireren, maar ook door het werk van beroemde collega surrealisten als Max Ernst en de eerdergenoemde Giorgio de Chirico.

Buitengewoon shockerend en het eigen Dalí museum te Figueras

Wezenlijk voor zijn schilderijen en bizarre ruimtelijke werken is dat hij het publiek graag provoceert en choqueert. Uiteindelijk leidde dit in combinatie met zijn evenzeer shockerende gedrag ertoe, dat hij uit de surrealistische beweging werd gezet. In de zomer 1940 vestigt hij zich vervolgens in de Verenigde Staten nadat hij gevlucht is uit Frankrijk voor de Duitse bezettingsmacht.

Dalí op de foto met Walt Disney
Dalí op de foto met Walt Disney

In de VS werkt Dalí ondermeer als adviseur en tekenaar voor Walt Disney, een Amerikaan met wie Dalí zijn rijke fantasie kan delen. In 1955 keert hij uiteindelijk terug in zijn geboorteland Spanje, waar in 1972 - nog tijdens zijn leven - in zijn geboorteplaats Figueras het prachtige Dalí Museum wordt geopend. Een must voor diegenen, die houden van het fantasierijke werk van dit Spaanse genie, waarvan wereldwijd kunstwerken zijn opgenomen in alle grote zichzelf respecterende musea voor moderne kunst. In 1982 sterft Gala Diakonoff, zijn vrouw en levenslange muze, op 89 jarige leeftijd. Dalí leerde haar in 1929 kennen en trouwt met haar in 1958. In 1989 sterft Dalí aan een hartstilstand in zijn woonruimte, verbonden aan het Dalí museum in Figueras. Hij ligt daar ook begraven.