Rodin (1840-1917)

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Auguste Rodin, De denker, 1880, brons, 68 cm hoog, Burrel collectie, Glasgow, UK.
Auguste Rodin, De denker, 1880, brons, 68 cm hoog, Burrel collectie, Glasgow, UK.

Van onze redactie

De sculpturen van de Franse beeldhouwer Auguste Rodin zijn zo levensecht, dat hij er meerdere malen van is beschuldigd dat hij een levend model zou hebben gebruikt voor zijn afgietsels. De naturalistische weergave van zijn mensfiguren, benadert voor het oog inderdaad de werkelijkheid. Toch is de werkwijze van Rodin in zijn tijd, de tijd van het impressionisme, niet revolutionair te noemen. Maar zijn figuren bezitten een indringende emotionaliteit en levendigheid, waar niet zomaar aan voorbij kan worden gegaan.

De in Parijs geboren Rodin is al sinds zijn zeventiende levensjaar een gepassioneerd beeldhouwer. Overdag werkt hij als stukadoor. Daarnaast modelleert hij architecturale ornamenten in opdracht voor monumenten, die door de Parijse stadsarchitect Haussmann worden gebruikt ter verfraaiing van Parijs. ’s Nachts vindt hij pas tijd om te werken aan zijn eigen beeldhouwwerken. Hij doet in deze vroege fase van zijn carrière met zijn werk mee aan een competitie om deel te mogen nemen aan de Salon. Het is de belangrijkste tentoonstelling op kunstgebied, die jaarlijks in Parijs plaatsvindt. Hij wordt hiervoor echter afgewezen.

Onder de indruk van Rafaël en Michelangelo

Vervolgens verricht Rodin een aantal jaren decoratiewerk bij verschillende kunstenaars in België, voornamelijk bij de Franse schilder en beeldhouwer Louis Carrier-Belleuse. Het werk dat hij in die periode produceert, is vooral van belang voor de vergroting van zijn ambachtelijke vaardigheden. Maar met het echte werk, waar hij zo beroemd door is geworden, begint pas na zijn bezoek aan Italië in 1875. Daar raakt hij diep onder de indruk van de meesterwerken in de Sixtijnse Kapel in Rome. Vooral de werken van de grote meesters van de hoogrenaissance, Rafaël en Michelangelo, hebben zijn aandacht. Hij ervaart het zien van hun werk als een bevrijding. Door hun meesterwerken kan hij de academische stijl, waarin hij gewend was te werken, loslaten. Het inspireert hem tot een nieuwe benadering van zijn werk in zijn atelier. Zijn modellen moeten vanaf dat moment niet meer statisch poseren, maar zich voortbewegen in de ruimte. Zijn carrière komt ineens op gang. Een schandaal dat zich voordeed, toen hij ervan werd verdacht een menselijk afgietsel te hebben vervaardigd vormt de opmaat van zijn latere succes. Door foto’s te tonen van zijn naakte model valt de verdenking uiteindelijk van hem af. In deze kwestie wordt hij van alle kanten gesteund door een petitie van prominente politici, dichters en schrijvers. Voor de kunstenaar was de aanklacht bijzonder frustrerend. De naamsbekendheid die het hem opleverde werkte echter uiteindelijk echter in zijn voordeel.
 

De hellepoort voor het Musée des Arts Décoratifs

Auguste Rodin, De gedachte (Camille Claudel), 1886, marmer, 75 x 43 x 46 cm, Musée d’Orsay, Parijs.
Auguste Rodin, De gedachte (Camille Claudel), 1886, marmer, 75 x 43 x 46 cm, Musée d’Orsay, Parijs.

Dezelfde groep supporters zorgt ervoor, ook weer middels een petitie, dat Rodin in 1880 zijn belangrijkste opdracht ontvangt. De regering vraagt hem een gebeeldhouwde deur te vervaardigen voor het Musée des Arts Décoratifs in Parijs. Het thema moet de Divina Commedia van Dante zijn, een beroemd middeleeuwse gedicht. Hij zal bijna veertig jaar aan zijn ambitieuze Hellepoort werken, maar het nooit voltooien.
Rodin werkte veel met afgietsels. Hij modelleerde in klei, maakte hier met gips een mal van en goot het vervolgens af in brons. De kunstenaar wordt echter ook bewonderd vanwege zijn sculpturen van marmer. Geïnspireerd door de onvoltooide werken van Michelangelo, combineerde hij gladde, gepolijste vormen en het nog ruwe onbewerkte marmer binnen één en dezelfde sculptuur. Dit is goed te zien in De Gedachte uit 1886, het portret dat hij maakte van zijn geliefde Camille Claudel. Het behoort tot de topstukken van Musée d'Orsay in Parijs (zie afbeelding hierboven). Deze manier van materiaalbehandeling is een belangrijke stap in de geschiedenis van de beeldhouwkunst. Hier is niet langer alleen figuratie belangrijk, maar ook de zeggingskracht van het gebruikte materiaal. Vanwege de combinatie van de genoemde emotionaliteit van zijn werk en dergelijke materiaalexperimenten wordt Rodin door sommigen beschouwd als een expressionist avant la lettre.
 

SCULPTUREN AUGUSTE RODIN