Robert Morris (1931)

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
  
Net als andere voormannen van minimal art, debuteerde de Amerikaanse kunstenaar Robert Morris in 1963 met een solotentoonstelling in de Green Gallery te New York. Morris is veelzijdig, zijn oeuvre omvat zowel abstract als figuratief werk. Bovendien is hij niet alleen beeldend kunstenaar, maar ook een toegewijd danser en choreograaf.

Robert Morris, Zonder titel (Taankleurig vilt), 1968, Negen stroken, elk 305 x 20 cm, installatie 173 x 183 x 66 cm, Voorheen verzameling Saatchi, Londen
Robert Morris, Zonder titel (Taankleurig vilt), 1968, Negen stroken, elk 305 x 20 cm, installatie 173 x 183 x 66 cm, Voorheen verzameling Saatchi, Londen

Eerst studeerde hij kunstgeschiedenis aan het Hunter College te New York aan het begin van de jaren zestig. Zijn doctoraalscriptie ging over het werk van de Roemeense beeldhouwer Constantin Brancusi. Eind jaren zestig vervaardigde hij omvangrijke beeldhouwwerken en hield hij zich tegelijk bezig met performances en film. In 1968 heeft hij een solotentoonstelling bij de prestigieuze galerie van Ileana Sonnabend, die twintigste-eeuwse Amerikaanse avant-gardekunst tentoonstelde in Parijs. Het kunsthistorisch belang van deze productieve kunstenaar wordt vervolgens bevestigd door zijn deelname aan drie Documentatentoonstellingen te Kassel (4,6 en 8).
Morris werkte met uiteenlopende materialen. In de periode 1961-1964 maakte hij sculpturen in geometrische, duidelijke vormen, die evolueerden tot steeds eenvoudigere geometrische constructies, maar In tegenstelling tot de minimalistische principes rangschikte hij zijn objecten niet altijd zo symmetrisch en regelmatig als bijvoorbeeld Carl Andre en Donald Judd dat deden. Wel was ook in zijn werk, de onderlinge verhouding tussen zijn werk, de toeschouwer en de ruimte, waarin het werd opgesteld van essentieel belang. 
Na deze eerste periode van minimal art, kan zijn werk, samen met dat van bijvoorbeeld Eva Hesse en Richard Serra, tot het postminimalisme worden gerekend. Door de postminimalisten worden geen harde materialen als steen en metaal gebruikt, maar juist kwetsbare natuurlijke en vluchtige materialen. De kunstwerken hebben soms een bijna vormeloos karakter, en zijn zeker niet streng geometrisch abstract, zoals gebruikelijk was in minimal art.
Morris maakte verschillende werken van vilt. Hij hing bijvoorbeeld rechte stroken vilt aan de muur. De door de kunstenaar voorgeknipte vormen verloren echter door de wijze van ophangen hun oorspronkelijke regelmatige karakter en vormden samen een organisch geheel, eindigend in een vormeloze berg op de grond. Ten tijde van zijn viltwerken publiceert in april 1968 het artikel "Antiform" in het toonaangevende Amerikaanse kunsttijdschrift Artforum. Tijdens zijn postminimalistische periode zette hij ook wel stoom in als materiaal voor zijn kunstwerken. 
Zijn veelzijdigheid blijkt opnieuw in de jaren tachtig, wanneer hij zich toelegt op figuratieve schilderkunst, en ook etsen en brandschilderingen maakt. Goed beschouwd behoort het oeuvre van Morris maar gedeeltelijk tot de stroming van de minimal art. Zijn oeuvre toont - net als het ongrijpbare oeuvre van bijvoorbeeld Francis Picabia en Yves Klein - dat het indelen van kunstenaars in stijlen en stromingen misschien wel enig houvast biedt om het werk van een kunstenaar te begrijpen, maar dat het verstandig is de geldigheid van deze vorm van etikettering te relativeren.