Pieter de Hooch (1629 –1684)

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
  

Pieter de Hooch was een Hollandse genreschilder uit de stijlperiode van de barok. Genreschilders gaven alledaagse taferelen weer, zoals interieurs met mensen. Soms bevatten de voorstellingen van deze schilderijen verborgen boodschappen.

Pieter de Hooch (1629-1684), Het ochtendtoilet van een jonge man, ca. 1656, olieverf op paneel, 40 x 53 cm, Poesjkin Museum, Moskou
Pieter de Hooch (1629-1684), Het ochtendtoilet van een jonge man, ca. 1656, olieverf op paneel, 40 x 53 cm, Poesjkin Museum, Moskou

Pieter de Hooch kwam in Rotterdam ter wereld. Hij ging in de leer bij Ludolf de Jongh in Rotterdam en bij landschapschilder Nicolaes Berchem in Haarlem. Naast kunstschilder was De Hoogh ook in dienst bij een linnenhandelaar. De kunstenaar melde zich aan bij het Delftse Lucasgilde in 1655. Vanaf dat moment begon de thematiek van het alledaagse burgerleven overheersend te worden in zijn werk. Hij schilderde interieurs waarin we gewone burgers zien tijdens hun dagelijkse bezigheden. Een voorbeeld daarvan is Het ochtendtoilet van een jongeman uit ca. 1656 (zie afbeelding). Wat in dit schilderij nog niet is toegepast, is het doorkijkje - via bijvoorbeeld een raam of een deur - naar een andere ruimte, welke gedurende de carrière van de Hooch kenmerkend zou worden voor zijn schilderijen. Hij creëerde een zorgvuldig opgebouwde geometrische structuur van ruimten in de voorstelling, waardoor binnenhofjes, gangen en achterliggende kamers te zien zijn.

Pieter de Hooch, Kaartspelers in een door de zon verlichte kamer, 1658, olieverf op doek, 76.2 x 66.1 cm, Royal Collection, Windsor, U.K.
Pieter de Hooch, Kaartspelers in een door de zon verlichte kamer, 1658, olieverf op doek, 76.2 x 66.1 cm, Royal Collection, Windsor, U.K.

Pas na zorgvuldige perspectivische constructie van deze ruimten, waarbij hij bij voorkeur het ingewikkelde lijnenspel van het tegelpatroon op de vloer een rol gaf, plaatste hij de figuren in de voorstelling. Deze uitvoerige constructief perspectivische manier van het weergeven van de ruimte isniet alleen kenmerkend voor het oeuvre van De Hooch, maar ook voor de zeventiende-eeuwse schilderstraditie van de stad Delft. De Hooch liet zich verder inspireren door de manier waarop schilders als Carel Fabritius en Johannes Vermeer licht en kleur weergaven. In het begin van de jaren zestig van de zeventiende eeuw verhuisde de kunstenaar naar Amsterdam, een stad die in de Gouden Eeuw bijzonder welvarend was, en grote aantrekkingskracht uitoefende op kunstschilders, die hoopten daar succesvol te kunnen zijn. Hiervan is Rembrandt, die oorspronkelijk uit Leiden naar Amsterdam kwam, natuurlijk het schoolvoorbeeld. Het lukt ook De Hooch daar een vooraanstaand en gewaardeerd kunstenaar te worden, wat bevestigd wordt door de opdrachten die hij kreeg van de hogere kringen. Toch verging het hem in de laatste fase van zijn leven waarschijnlijk minder. De Hooch stierf in1684 in het zogenaamde Dolhuis, zoals men het gekkengesticht van Amsterdam in de zeventiende eeuw pleegde te noemen.