Piero Manzoni (1933 - 1963)

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie

Het opzienbarende werk van de experimentele Italiaanse kunstenaar Piero Manzoni wordt veelal gerekend tot de conceptuele kunst. De kunstenaar overleed echter op jonge leeftijd, nog voordat deze kunststroming in de jaren zeventig van de vorige eeuw een dominante stroming zou worden binnen de kunstwereld.

Piero Manzoni, Merda d'artista, 1961, blikje, geprint papier en uitwerpselen
Piero Manzoni, Merda d'artista, 1961, blikje, geprint papier en uitwerpselen

Manzoni leverde op provocatieve wijze commentaar op de romantische opvatting van 'de kunstenaar als genie'. Zo verkocht hij bijvoorbeeld ballonnen, die in opgeblazen toestand als sculpturen fungeerden, de zogenaamde ‘air bodies’. Ballonnen die door de kunstenaar zelf waren opgeblazen, kostten natuurlijk meer. Deze bevatten namelijk de adem van de kunstenaar, ofwel de ‘inspiratie’, dat is afgeleid van het Griekse woord voor adem. Later ging hij nog een stap verder. In 1961 blikte hij zijn eigen uitwerpselen in, om deze vervolgens keurig te signeren. Deze Merda d’artista exposeerde hij bij Galleria La Tartaruga in Rome. Voor de verkoopprijs van de ingeblikte ‘poep van de kunstenaar’ werd de dagprijs van het gewicht in goud als uitgangspunt genomen. In hetzelfde jaar maakte hij zijn opmerkelijke Socle du Monde. Het wordt beschouwd als een iconisch kunstwerk uit de kunstgeschiedenis, waarbij een briljant geplaatste sokkel de gehele aardbol in een kunstwerk transformeert. Ook signeerde Manzoni lichamen van mensen, onder wie kunstenaar Marcel Broodthaers. Deze mensen transformeerde hij op die manier in een levende sculptuur, of levende readymade. Dergelijke kunstuitingen van Manzoni laten duidelijk de invloed van het dadaïsme zien en het idee van de readymades van Marcel Duchamp.

Een belangrijk moment voor de ontwikkeling in het oeuvre van Manzoni, was een tentoonstelling in 1957 van de Franse kunstenaar Yves Klein. Manzoni werd geconfronteerd met diens monochrome schilderijen. In hetzelfde jaar maakte de kunstenaar vervolgens zijn serie Achromes. Dit bestond eveneens uit monochrome werken, waarbij hij uiteenlopende materialen toepaste zoals teer, watten, gips en stenen. Ook maakte hij een serie geheel witte doeken, wat door de Amerikaanse kunstenaar Robert Rauschenberg overigens ook werd gedaan in dezelfde periode. Met zijn monochrome werken nam Manzoni in 1964 deel aan verschillende belangrijke exposities voor monochrome schilderkunst. Ook werd zijn werk getoond op de Zero-tentoonstelling in Philadelphia.
Zijn Lijnen, tekeningen van een lijn op papierrollen die kilometers lang waren, bewaarde hij opgerold in een koker. Dit is een voorbeeld van minimal art uit het oeuvre van de kunstenaar. Manzoni was medeoprichter van de Italiaanse groep Arte Nucleare, dat zich afzette tegen de persoonlijke stijl.

Hoewel Manzoni al jong overleed, is hij een invloedrijk kunstenaar gebleken. De kunstenaar wordt onder meer beschouwd als voorloper van de latere arte povera.