Paul Delvaux (1897 – 1994)

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Vrouwelijk naakt in droomsituaties


door: Sander Kletter en Kyra ter Veer
    

Kunstschilder Paul Delvaux wordt beschouwd als één van de belangrijkste kunstenaars van het surrealisme in België. De kunstenaar voelde zelf echter maar weinig voor deze beperkende categorisatie.

Paul Delvaux, Geboorte van Venus, 1947, olieverf op doek, 140 x 210 cm, privécollectie
Paul Delvaux, Geboorte van Venus, 1947, olieverf op doek, 140 x 210 cm, privécollectie

Delvaux volgde zijn opleiding aan de Academie des Beaux-Arts in Brussel, waar hij eerst aan de afdeling architectuur studeerde. Omdat hij moeite had met wiskunde stapte hij over naar schilderkunst. Hij volgde lessen bij de Belgische kunstschilder Constant Montald. Uit de werken van zijn beginperiode blijkt een duidelijke invloed van de kunstenaars Gustave de Smet en Constant Permeke, die tot het Vlaams expressionisme worden gerekend. De eerste expositie, waaraan Delvaux deelnam, was de Exposition de jeune peinture et jeune sculpture in 1923 bij de toonaangevende galerie van Georges Giroux in Brussel. Zijn eerste solotentoonstelling had hij twee jaar in dezelfde stad Galerie Breckpot. De kunstenaar kreeg oog voor de stroming van het surrealisme door het zien van schilderijen van Giorgio de Chirico en René Magritte. Het werk van beide kunstenaars beïnvloedde zijn werk en in 1937 sloot hij zich aan bij de Belgische surrealisten.

Delvaux richtte zich op het schilderen van vrouwelijk naakt, geplaatst in omgevingen van classicistische architectuur. De in zijn werk veelvuldig terugkerende marmeren zuilen en arcades doen denken aan de antieke oudheid, waarvan de kunstenaar een groot bewonderaar was. Hij maakte kennis met de overblijfselen van de antieke wereld tijdens reizen door Italië in 1938 en 1939. Zijn schilderijen krijgen door de toepassing van spookachtig licht, en door vervreemdende beeldmotieven als verlaten pleinen en spoorwegstations, het karakter van een droomsituatie. Dit is niet alleen kenmerkend voor zijn werk, maar ook voor het werk van veel andere surrealisten.

De eerste retrospectieve van het werk van de kunstenaar werd in 1944-1945 gehouden in het Palais des Beaux-Arts in Brussel. De kunstenaar maakte niet alleen zelf kunst, maar gaf zijn vakkennis tevens door aan een jongere generatie. Hij gaf van 1950 tot 1962 les aan de École Nationale Supérieure d’Art et d’Architecture in Brussel. Een aantal schilderijen van Delvaux bevindt zich in de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, dat in 1973 een retrospectief tentoonstelling van zijn werk hield. Het museum bezit een uitgebreide collectie kunstwerken uit de stijlperiode van het surrealisme, met naast Delvaux werken van onder meer Salvador Dalí, De Chirico en Magritte.