Odilon Redon (1840-1916)

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

van onze redactie

Pas in de laatste fase van zijn kunstcarrière schilderde de Fransman Odilon Redon, een belangrijke representant van het symbolisme, in explosieve kleuren. Vóór 1885 werkte hij veelal in zwart-wit en grijstinten. In die periode maakte hij voornamelijk houtskooltekeningen en litho’s (steendrukken).

Odilon Redon, De Boeddha, ca. 1905, pastel op papier, 98 x 73 cm, Musée d’Orsay, Parijs
Odilon Redon, De Boeddha, ca. 1905, pastel op papier, 98 x 73 cm, Musée d’Orsay, Parijs

De zwart-wit druktechnieken leerde hij van zijn leermeester, de etser en graveur Rudolphe Bresdin in Bordeaux. Redon had hem rond 1864 leren kennen, vlak nadat hij ten gevolge van een zenuwinzinking vanuit Parijs terugkeerde naar zijn geboorteplaats. Hij was in 1859 naar Parijs vertrokken om te leren voor architect en was vervolgens als schilder in de leer gegaan bij de uiterst succesvolle kunstenaar Jean-Léon Gérôme. Er is echter nauwelijks invloed van de academische neoclassicistische stijl van Gérôme in Redon zijn werk te bespeuren.

Net als veel andere symbolisten, liet Redon zich vooral inspireren door literaire bronnen. De verhalen en gedichten van beroemde schrijvers als Edgar Allan Poe en Charles Pierre Baudelaire had zijn belangstelling. Daarnaast spraken ook de ideeën van de romantiek hem aan. De belangrijkste werken uit het oeuvre van Redon worden gekenmerkt door thema's uit de mythologie en zijn eigen fantasiewereld. We zijn in zijn werk getuige van droomwerelden, visioenen en monsters. Ook onderwerpen gerelateerd aan erotiek en de dood vormen een rode draad in zijn oeuvre. De tragiek van de ‘gevallen engel’ is een regelmatig terugkerend beeldmotief in zijn oeuvre.

Fascinerend is dat Redon naast zijn symbolistische werk graag bloemstukken schilderde. Uit deze werken blijkt vooral zijn grote interesse voor de werking en mogelijkheden van kleur. Zie bijvoorbeeld Vaas met bloemen op rood tafelkleed, dat hij omstreeks 1900 heeft geschilderd. Dit inhoudelijk gezien lichtzinnige deel van zijn oeuvre sluit aan bij de experimenteerdrift op het gebied van kleur en vorm, dat het tijdperk van het postimpressionisme kenmerkt. In die zin probeerde Redon met de ontwikkelingen van zijn tijd mee te gaan. Het was de periode waarin kunstenaars als Gauguin, Van Gogh, Seurat en Vuillard zich ook onder meer bezighielden met kleur en nieuwe manieren van schilderen. Ook dat laatste is in het werk van Redon terug te zien, zeker vanaf 1895. In de laatste tien jaar van zijn carrière is de invloed van het fauvisme en expressionisme duidelijk te zien in zijn werk. Zijn kleurgebruik wordt dan nog feller en hij experimenteert als nooit tevoren met expressieve technische mogelijkheden.

Het werk van Redon werd aan het eind van de jaren negentig van de negentiende eeuw op drie exposities van de vooruitstrevende kunstenaarsgroep Les Vingt geëxposeerd. Deze groep was in Brussel gevestigd. De leden daarvan zetten zich af tegen de heersende academieregels van hun tijd. Les Vingt had verschillende vooraanstaande avant-garde kunstenaars onder haar leden, onder wie James Ensor, Auguste Rodin en Jan Toorop. Redon exposeerde ook in andere landen op avant-garde platforms, bijvoorbeeld in 1894 in Den Haag en in 1903 bij de Wiener Secession in Wenen. Zijn werken zijn verspreid over de hele wereld, en onder meer te zien in Musée d'Orsay in Parijs en museum De Hermitage in Sint-Petersburg.
 

SCHILDERIJEN EN PASTELS REDON