John Everett Millais (1829 – 1896)

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
  
De Britse kunstschilder John Everett Millais was naast William Holman Hunt en Dante Gabriël Rossetti oprichter van de ‘broederschap van de prerafaëlieten’. De jonge idealistische kunstenaars, die hier lid van waren, namen een voorbeeld aan de oprechte eenvoud van het werk van de vroege Italiaanse renaissancekunstenaars.

John Everett Millais, Mariana in the Moated Grange [Of: 'Mariana'], 1851, olieverf op paneel, 59.7 x 49.5 cm, Tate Britain, Londen
John Everett Millais, Mariana in the Moated Grange [Of: 'Mariana'], 1851, olieverf op paneel, 59.7 x 49.5 cm, Tate Britain, Londen

Millais, die opgroeide in een welvarende familie, werd al vroeg erkend als wonderkind. Al vroeg in zijn kinderjaren werd hij onderwezen op het gebied van de kunsten. Op vierjarige leeftijd begon hij met tekenen. Op zijn negende won hij een zilveren medaille bij de Society of Arts. Op zijn elfde werd hij als jongste student, tot op dat moment, toegelaten tot de Royal Academy in Londen. Daar kreeg hij de bijnaam ‘the child’, een naam die men uit bewondering ter onderstreping van zijn ongewone talent bleef gebruiken toen hij al lang volwassen was. Op de academie leert hij Holman Hunt kennen, met wie hij bevriend raakt. Regelmatig kwamen zij bijeen bij de Cyclographic Society, een gezelschap van tekenaars, waar ook Rossetti toe behoorde. In 1848 werd de Pre-Raphaelite Brotherhood (PRB) gevormd. Millais is dan 19 jaar oud.
Hoewel Millais zoals opgemerkt al sinds zijn jeugd de nodige bewondering voor zijn werk oogstte, werd zijn werk toch niet altijd positief ontvangen. Het schilderij Christ in the House of his Parents, dat in 1850 in de Royal Academy werd gepresenteerd, werd door The Times ronduit ‘disgusting’ genoemd. Mariana in the Moated Grange (zie afbeelding hierboven) dat in het volgende jaar werd geëxposeerd werd ook negatief bekritiseerd, misschien iets minder vijandig. De kritiek was te verwachten, want de prerafaëlieten zetten zich af tegen de academische stijl, die paste bij de heersende smaak van het Victoriaanse Groot-Brittannië. De beide doeken behoren nu tot de absolute meesterwerken van de collectie van museum Tate Britain in Londen.

In 1851 ontmoet Millais de jonge kunsthistoricus en criticus John Ruskin, die een enthousiaste promotor wordt van de prerafaëlieten. Millais maakt een portret van John Ruskin in 1853-54, dat te zien is in het Ashmolean museum in Oxford. Tijdens een vakantie in 1853 in Schotland met zijn broer William Millais, Ruskin en diens vrouw Effie Gray, wordt Millais verliefd op mevrouw Ruskin. Twee jaar later trouwt hij met haar. Zijn carrière als kunstenaar verloopt vanaf dat moment voorspoedig, des te meer omdat hij met ingang vanaf dit huwelijk een toegankelijkere stijl begint toe te passen. Millais ontwikkelt zich tot een bijzonder succesvolle kunstenaar. Zijn schilderijen van kinderen en mooie jonge vrouwen waren al in zijn eigen tijd populair. Ook als portrettist was hij geliefd. Voor zijn portretten van de staatsmannen Gladstone en Disraeli, de dichter Alfred Tennyson en van de beroemde actrice Lillie Langtry (zie afbeelding op deze pagina) kreeg Millais vanuit alle geledingen van de maatschappij lof toegezwaaid.

John Everett Millais, Ophelia, 1851-52, olieverf op doek, 76 x 112 cm, Tate Britain, Londen
John Everett Millais, Ophelia, 1851-52, olieverf op doek, 76 x 112 cm, Tate Britain, Londen

In zijn sterfjaar werd Millais verkozen tot President of the Royal Academy. Hij was de opvolger van Sir Frederic Leighton. Om hem te feliciteren stuurde Hunt hem een brief, met als laatste woorden: “You have gone a letter higher from PRB to PRA.” Millais stierf op zesenzeventigjarige leeftijd. Een van zijn bekendste schilderijen is Ophelia uit 1852, een schilderij dat in de kunstgeschiedenis een iconische status heeft verworven. Het is net als Christ in the House of his Parents en Mariana in the Moated Grange te bewonderen in museum Tate Britain in Londen.