Horace Vernet (1789 – 1863)

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie

De Franse kunstschilder Horace Vernet trad in de voetsporen van zijn vader Carle Vernet, en schilderde vooral oorlogs- en jachtscènes. Hij schilderde aanvankelijk bij voorkeur heroïsche taferelen van de Napoleontische strijd. Stendhal, een criticus en schrijver in de stijl van de romantiek, bejubelde Vernet als vertegenwoordiger van de ‘nieuwe kunst’. Vernet benaderde de onderwerpen van zijn doeken vanuit een journalistiek standpunt, met gevoel voor de anekdote.

Horace Vernet, Judas en Tamar, 1840, olieverf op doek, 129 x 98 cm, Wallace Collection, Londen
Horace Vernet, Judas en Tamar, 1840, olieverf op doek, 129 x 98 cm, Wallace Collection, Londen

Na de Napoleontische tijd (Napoleon werd definitief verslagen tijdens de Slag bij Waterloo in 1815) werd het moeilijk voor Vernet om zijn favoriete thema, Napoleon als zegevierend militair, te exposeren. Twee van zijn werken werden in 1822 afgewezen voor de officiële Salon in Parijs. De jury had waarschijnlijk angst voor eventuele politieke gevolgen. Kort daarop presenteerde de kunstenaar zijn schilderijen in zijn eigen atelier, waarbij hij een grote menigte aan bezoekers wist te trekken. Deze gebeurtenis drong ook door tot de juryleden van de officiële Salon. Bij de volgende Salontentoonstelling, in 1824, lieten ze er geen gras over groeien, en werden alle schilderijen van Vernet geaccepteerd, al waren het er bijna veertig. De enige voorwaarde die gesteld werd, was dat Napoleon als persoon niet langer afgebeeld zou zijn. De schilderrijen, die Vernet vervolgens inleverde, betroffen vooral taferelen van grote troepen vechtende soldaten. De Salon van 1824 stond in het teken van de jonge schilders van de romantiek, waartoe naast Vernet ook Eugène Delacroix werd gerekend. De stijlkenmerken van de romantiek kwamen het duidelijkst in de woeste zeelandschappen van Vernet aan het licht, in welke hij het gevoel van het sublieme, de nietigheid van de mens ten opzichte van de overweldigende kracht van de natuur weet op te roepen. Rivaal op artistiek gebied, en tegelijkertijd een goede vriend van Vernet, was Théodore Gericault, van wie hij omstreeks 1822 een portret schilderde. De kunstcritici te Parijs discussieerden in die tijd uitgebreid over de vraag welke van deze jonge kunstenaars de grootste zou worden. Vernet werd hoe dan ook als historieschilder hoog gewaardeerd in de jaren twintig en dertig van de negentiende eeuw. En ondanks zijn misschien discutabele politieke standpunt, werd Vernet tijdens het nieuwe regime in 1828 tot directeur benoemd van de Franse Academie te Rome.
De kunstenaar wordt ook beschouwd als een schilder van de oriëntalistiek van de negentiende eeuw, welke zich richtte op het exotische en het mystieke verre Oosten. Vernet baseerde zijn oriëntalistische onderwerpen op scènes uit de Bijbel, literatuur, het landschap van Noord Afrika en de cultuur van het Midden Oosten. Een voorbeeld van een dergelijk schilderij is Judas en Tamar uit 1840 (zie afbeelding), dat op de Salon van 1843 tentoongesteld werd. Op het schilderij wordt een moment uit het boek Genesis verbeeld. Tamar vermomd zich als prostituee, met het doel om zwanger te worden van Judas, om zo zijn familielijn voort te kunnen zetten. Zij was ooit getrouwd met de oudste zoon van Judas, die echter al overleden was voordat zij kinderen van hem kon krijgen. Dergelijke oriëntalistische taferelen van Vernet vielen in zijn tijd goed in de smaak. Tegenwoordig genieten deze oriëntalistische werken echter veel minder bekendheid dan zijn schilderijen van militaire veldslagen, verbonden met de Napoleontische periode.