Giorgione (1477/78-1510)

1000+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
  

Giorgione, ook bekend onder de namen Giorgio of Zorzi da Castelfranco en Giorgio Barbarelli, is waarschijnlijk opgeleid door Giovanni Bellini. Men gaat er meestal van uit dat hij zelf de leermeester van Titiaan is. Zijn oeuvre behoort tot dat van de hoogrenaissance.

Giorgione, Het onweer, ca. 1507-08, olieverf op doek, 82 x 73 cm, Galleria dell'Accademia, Venetië
Giorgione, Het onweer, ca. 1507-08, olieverf op doek, 82 x 73 cm, Galleria dell'Accademia, Venetië

Giorgione signeerde zijn werk niet en andere kunstenaars werkten mee aan zijn schilderijen en muurschilderingen. Hij werd in zijn tijd al veel gekopieerd. Daarom is het nog altijd moeilijk exact vast te stellen, welke werken door hem zijn geschilderd, al kunnen aanwijzingen daarover terug worden gevonden in de geschriften van Georgio Vasari, een Italiaanse kunstschilder en architect uit de zestiende eeuw, die beschouwd kan worden als één van de eerste kunsthistorici. Vasari schreef namelijk de biografieën van vele Italiaanse kunstenaars, waaronder die van Sandro Botticelli, Cimabue, Giotto, Donatello, Giorgione, Michelangelo, Piero della Francesca en Luca Signorelli. Er kunnen echter slechts zes werken met absolute zekerheid aan Giorgione worden toegeschreven. 
Giorgione stond in Venetië al op jonge leeftijd in hoog aanzien en werd ondermeer in 1500 gevraagd portretten te schilderen van de Doge van Venetië, Doge Agostino Barbarigo. Hij voerde grote projecten uit zoals het beschilderen van de exterieurs van Venetiaanse paleizen en interieurs van verschillende kerken in Venetië. In eerste instantie is het werk van Giorgione beïnvloed door zijn leermeester Bellini en door het werk van Leonardo da Vinci, Mantegna en Carpaccio, maar de kunstenaar ontwikkelt een eigen stijl, waarin het landschap een prominentere plaats inneemt, dan gebruikelijk was. Was in de renaissance het eerst gebruikelijk personen te plaatsen onder een baldakijn, Giorgione verandert dit door zijn personages te plaatsen in landschappelijke zettingen. In zijn beroemde schilderij Het onweer (zie afbeelding), waarvan de precieze iconografische betekenis onduidelijk blijft, beeldt Giorgione de natuur af als een kracht, welke beslissende invloed kan uitoefenen op het menselijk bestaan. Dit schilderij wordt veelal als het eerste landschap van de Westerse kunstgeschiedenis beschouwd. In de schilderijen van Giorgione is de kleur belangrijker dan de lijn, met als effect dat mensen en objecten heel natuurlijk opgaan in hun omgeving. Een haast poëtische werking van het licht, een gloed welke als kenmerk van het werk van Giorgione wordt beschouwd, wordt door de kunstenaar ingezet als de verbindende factor tussen de elementen van zijn composities. Samen met Titiaan geldt Giorgione als de stichter van de Venetiaanse school van de renaissance, die vooral effectief is door haar kleurgebruik en het oproepen van sfeer. Dit staat tegenover de Florentijnse schilderschool, waarbinnen het lineaire van de lijn juist meer de nadruk krijgt. 
In 1510 sterft Giorgione op slechts 32jarige leeftijd, waarschijnlijk aan de pest. Over de kunstenaar en zijn leven bestaan weinig zekerheden, ondanks de biografie van Vasari.
 

SCHILDERIJEN GIORGIONE