Damien Hirst (1965)

1100+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

'De honderd miljoen dollar man'

Van onze redactie
 
De Britse kunstenaar Damien Hirst is wereldberoemd vanwege shockerende kunstwerken. In 1991 kwam hij in het nieuws met zijn ‘haai op sterk water’, getiteld The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living. In 2007 schokte hij de wereld opnieuw met For the Love of God, een met 8601 diamanten bezette platinaschedel. Volgens de geruchten is het kunstwerk verkocht voor honderd miljoen dollar. Hoe dan ook, Hirst geldt als een van de belangrijkste en invloedrijkste kunstenaars uit de hedendaagse kunstwereld.

Damien Hirst, For the love of God, 2007, platina, diamant en mensentanden, 17 x 13 x 19 cm., White Cube Gallery, Londen
Damien Hirst, For the love of God, 2007, platina, diamant en mensentanden, 17 x 13 x 19 cm., White Cube Gallery, Londen

Gevierde Young British Artist

Hirst behoort tot de hedendaagse kunstenaarsgroep Young British Artists. Het is een groep Britse kunstenaars, waartoe ook Tracey Emin, Anish Kapoor, Douglas Gordon en Marc Quinn behoren. Ze zijn aan het eind van de jaren tachtig van de vorige eeuw opgekomen en hebben vrij snel hun naam weten te vestigen. Zie van Quin Self uit 1991 en van Gordon 24 Hours Psycho uit 1993. De Britse kunstverzamelaar Charles Saatchi gaf door een aantal aankopen van deze kunstenaars een belangrijke impuls aan hun doorbraak.

Net als de meeste andere kunstenaars die tot de Young British Artists worden gerekend, studeerde Hirst aan het Goldsmiths College in Londen. Het grote publiek leerde Hirst (en de andere Young British Artists) voor het eerst kennen in 1988. Toen organiseerde hij samen met zijn medestudenten de Freeze, een groepstentoonstelling die plaatsvond in een verlaten opslagplaats aan de Londense Docklands. De kunstenaar organiseert daarna nog meer tentoonstellingen. In 1994 was dat ‘Some Went Mad, Some Ran Away’ in de Serpentine Gallery in Londen. Later volgde in 2006 ‘In The Darkest Hour There May Be Light', waar hij een prijs voor won.

Hirst is een van de winnaars van de Turnerprize, een belangrijke kunstprijs voor hedendaagse kunst dat jaarlijks door de Tate Gallery in Londen wordt uitgereikt. De prijs is vernoemd naar de grote schilder van de Engelse romantiek, William Turner. In 2004 had Hirst zijn eerste grote retrospectieve tentoonstelling in het Museo Archeologico Nazionale in Napels. In 2012 werd ter ere van Hirst opnieuw een museale terugblik georganiseerd, ditmaal in Tate Modern in Londen. Op deze tentoonstelling is zijn bijdrage aan de geschiedenis van de Britse kunst van de afgelopen vijfentwintig jaar uiteen gezet.
 

Shockeren met eeuwenoude thematiek

De beroemde installatie uit 1991 met de dode tijgerhaai in een groot aquarium met formaldehyde wordt intussen beschouwd als een iconisch werk. Het is kenmerkend voor de Britse kunst van de jaren negentig uit de vorige eeuw. Voor zover het werk dit zelf nog niet doet, roept de titel, The Physical Impossibility Of Death In The Mind Of Someone Living, vragen op over het leven en de dood. De thematiek van zijn werk gaat over existentialistische vragen, die betrekking hebben op het menselijk bestaan. De kunstenaar speelt in op het beangstigende besef van de onvermijdelijke dood. Zijn fascinatie hiervoor ontstond in zijn tienerjaren. De dood was voor hem toen al een ‘onacceptabel idee.' Daarnaast onderzoekt de kunstenaar met zijn kunstwerken thema’s als ziekte en wetenschap, en orde en chaos. Een van zijn werken bestaat uit grote medicijnkasten met zorgvuldig uitgelegde rijen met gekleurde pillen. Het geeft een eindeloze keur aan mogelijke aandoeningen weer. Tegelijkertijd demonstreert het de menselijke wil om ziekten in goede banen te leiden.

For the love of God, de schedel met diamanten, was in 2008 te bezichtigen in het Rijksmuseum in Amsterdam. Dit werk staat in de traditie van het memento mori, een eeuwenoud thema in de kunstgeschiedenis. Oude meesters schilderden al ten tijde van de zeventiende-eeuwse barok composities met schedels, gedoofde kaarsen of rottend fruit. Ze wilden daarmee de nadruk leggen op de vergankelijkheid van het leven. Zie daarvoor onder meer de schilderijen Vanitas-stilleven van Pieter Claesz uit 1630 en Vanitas-stilleven van Jacques de Gheyn II uit 1603. De inspiratie voor de titel van het werk van Hirst ligt echter wat dichter bij huis. De moeder van Hirst verzuchtte regelmatig wanneer de kunstenaar haar vertelde over zijn nieuwste werk: 'For the love of God, what are you going to do next!'