Cornelis Troost (1697 - 1750)

1400+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
 
De Amsterdamse portret en genreschilder Cornelis Troost behoort tot de kunstschilders, die schilderen in de stijl van het rococo van de 18de eeuw.

Cornelis Troost (1696-1750), Familiegroep bij een klavecimbel, 1739, olieverf op doek, 94 x 82.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam
Cornelis Troost (1696-1750), Familiegroep bij een klavecimbel, 1739, olieverf op doek, 94 x 82.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam

Begonnen als toneelspeler

Van 1719 tot 1724 was Troost nog acteur in de Amsterdamse schouwburg. Het toneelspelen was hem met de paplepel ingegoten, zijn moeder was namelijk ook actrice. Zijn vader was boekhouder. Toch koos Troost vanaf 1723 steeds meer voor het schilderen. Hij ging in de leer bij de vooraanstaande portretschilder Arnold Boonen. Vanuit deze leerschool schilderde hij veel portretten en hij werd al snel een populaire portrettist onder belangrijke figuren in Amsterdam. Hij maakte onder andere een portret van Herman Boerhaave (1668-1738), de bekende arts, scheikundige en rector magnificus van de Universiteit van Leiden.

Cornelis Troost, Het Blindemanspel, ca. 1740, olieverf op doek, 60 x 74 cm, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
Cornelis Troost, Het Blindemanspel, ca. 1740, olieverf op doek, 60 x 74 cm, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

Vergelijking met andere rococo-kunstenaars

Troost vond voor zijn genreschilderingen - waarop taferelen worden weergeven uit het dagelijks leven van de gegoede burgerij - inspiratie bij de Franse kunstenaar Jean-Antoine Watteau. Diens Pierrot, een schilderij dat aandacht heeft voor de karakters uit de Commedia dell'Arte was erg populair in die tijd. Troost zijn schilderij Het Blindemanspel van omstreeks 1740 (zie afbeelding hierboven) is kenmerkend voor de voorkeur van rococo-kunstenaars om amusante taferelen te schilderen met een knipoogje naar erotiek. Dit kenmerk geldt in het bijzonder voor Franse voormannen van het rococo als François Boucher en Jean-Honoré Fragonard. Vanwege zijn genreschilderijen wordt Troost echter ook wel de Nederlandse Hogarth genoemd, naar de Engelse kunstenaar William Hogarth, die met zijn werk op satirische wijze de hogere klasse becommentarieerde. In het werk van Troost is misschien niet zozeer de satire van Hogarth terug te vinden, maar wel de huiselijke en intieme sfeer van diens taferelen. Daarnaast schilderde Troost gedurende zijn carrière ook in toenemende mate taferelen uit toneelstukken, gebaseerd op toneelteksten. En vanaf 1740 koos hij ook militaire scènes als onderwerp. In 1750 kwam de kunstenaar te overlijden. Hij ligt begraven in de Nieuwe Kerk te Amsterdam.