Giovanni Bellini (1430-1516)

1000+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Giovanni Bellini (Venetië 1427/1430 - Venetië 1516) wordt wel beschouwd als de belangrijkste Venetiaanse schilder uit de renaissance. Hij werd in 1483 de staatsschilder van Venetië en in 1484 lid van de Scuola Grande. Religieuze voorstellingen hebben binnen zijn oeuvre de overhand.

Giovanni Bellini, Madonna met kind, ca. 1480-1490, olieverf op doek, 83 x 66 cm, Accademia Carrara, Bergamo
Giovanni Bellini, Madonna met kind, ca. 1480-1490, olieverf op doek, 83 x 66 cm, Accademia Carrara, Bergamo

De religieuze afbeeldingen, die Bellini bij voorkeur schildert zijn te verdelen in meerdere thema's. Hij schilderde grote altaarstukken voor kerken, waaronder de zogenaamde 'Sacra Conversazione', daarnaast kleinere schilderijen - die ook voor particulieren bestemd zijn - van afzonderlijke heiligen, zoals bovenstaand schilderij Madonna met kind uit circa 1480-1490. Een derde geliefd thema is voor hem de Pietà, de devote verbeelding van de kruisafname van Christus. Naast deze religieuze voorstellingen schilderde Bellini vele portretten. Beroemd zijn vooral zijn portretten van de Venetiaanse machthebbers, de dogen, waaronder het bekende portret van Doge Leonardo Loredon uit 1501-1505, dat zich in de London National Gallery bevindt.
 
 

Invloed van Mantegna, invloed op Titiaan en Giorgione

Bellini schildert in de Venetiaanse traditie, dit leerde hij al in het atelier van zijn vader Jacopo Bellini (1400-1470). Hij is telg van een grote familie Venetiaanse schilders. Ook zijn broer was kunstschilder: Gentile Bellini (1429-1507). Zie van Gentile het schilderij Het wonder van het Ware Kruis bij de San Lorenzobrug uit 1500. Zoals aangegeven behoort het werk van Giovanni Bellini tot de renaissance, het markeert een breuk met de gotische stijl. Er zijn echter vele invloeden in het werk van Bellini te vinden. Duidelijk is invloed bespeurbaar in zijn werk van de Nederlandse schilderkunst uit de veertiende eeuw. Dit is niet zo verwonderlijk, door de handel waren kunstwerken uit het Noorden van Europa, waaronder Nederland, reeds vroeg te bewonderen in Venetië. En Nederlandse en Vlaamse meesters waren reeds in de tijd van Bellini een geliefd verzamelobject. Bellini is daarnaast beïnvloed door de kunstschilders van de Florentijnse vroeg-renaissance (periode 1400-1450). Maar ook Noorditaliaanse schilderscholen hebben het werk van Bellini beïnvloed, waaronder de schilderschool van de dicht bij Venetië gelegen stad Padua. Opvallend is daarbij de invloed van Andrea Mantegna (1431-1506), die getrouwd was met een zus van Bellini. Als Bellini tenslotte kennis maakt in 1475 met het werk van de kunstschilder Antonello da Messina (Messina 1430 - Messina 1479) worden zijn kleuren intenser en gaat het licht een belangrijkere rol spelen in zijn doeken. Vanwege de hoge kwaliteit van het landschap in zijn schilderijen, zoals ook in Madonna met kind op de achtergrond te zien is - wordt Bellini beschouwd als de belangrijkste landschapschilder van de vroege renaissance. Bellini heeft zelf overigens ook grote invloed uitgeoefend, zijn beroemdste leerlingen zijn Titiaan en Giorgione.
 

SCHILDERIJEN GIOVANNI BELLINI