Milan Kunc (1944)

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

door Steven Kolsteren

Deze vier punkmeisjes uit Düsseldorf konden destijds zo op straat zijn geschilderd. De meisjes tonen alle kenmerken van de punkbeweging van eind jaren zeventig: een hanenkam, lelijk makende make-up, zwart onder de ogen. De omgeving is in één van de werken een kale gang met slechts één gloeilampje aan het plafond, een ander meisje wordt omkaderd door gebroken glas met bloed aan een scherpe punt. In de compositie overheerst asymmetrie, de lijnen en vormen zijn scherp en soms in geometrische patronen naast elkaar geplaatst.

Milan Kunc, Vier Düsseldorfer Punkmädchen auf Kubistischer Art und Weise Handgemalt, 1980, acrylverf op papier, collectie Groninger Museum. (De afbeelding is door het Groninger Museum ter beschikking gesteld)
Milan Kunc, Vier Düsseldorfer Punkmädchen auf Kubistischer Art und Weise Handgemalt, 1980, acrylverf op papier, collectie Groninger Museum. (De afbeelding is door het Groninger Museum ter beschikking gesteld)

De maker, Milan Kunc, had in de jaren zeventig oude meesters zoals Van Gogh nageschilderd, om zich diverse stijlen en technieken eigen te maken. Kunc realiseerde zich toen dat het begrip originaliteit voor meerdere interpretaties vatbaar is. In zijn ‘Manifest van de gecontroleerde waanzin’ uit 1979 noemde hij het kubisme de belangrijkste nieuwe stijl van de twintigste eeuw.

Milan Kunc, Der wahre Avantgardist versucht vergebens in die Schublade zu passen, 1982, acrylverf op doek, 195 x 175 cm, collectie Groninger Museum. (De afbeelding is ter beschikking gesteld door het Groninger Museum)
Milan Kunc, Der wahre Avantgardist versucht vergebens in die Schublade zu passen, 1982, acrylverf op doek, 195 x 175 cm, collectie Groninger Museum. (De afbeelding is ter beschikking gesteld door het Groninger Museum)

Het loslaten van het lineaire perspectief en de naturalistische weergave van de werkelijkheid zag hij als een enorme bevrijding. De wereld werd op zijn kop gezet en daaruit kon iets nieuws ontstaan. Om die reden koos hij voor de stijl van het kubisme om een andere omwenteling uit te beelden, namelijk de rebellie van de punk tegen de burgerlijke orde.
In het schilderij Der wahre Avantgardist versucht vergebens in einer Schublade zu passen (de ware avant-gardist probeert tevergeefs in een lade te passen) combineerde hij diverse verwijzingen naar avant-garde stijlen. (Zie de afbeelding rechts, klik op de afbeelding om het schilderij paginagroot te bekijken). De schilder, weergegeven als Griekse held en profil (zoals op een klassieke vaas), kijkt naar de ondergaande zon, een beeldcitaat van L’impression: soleil levant van Claude Monet, het begin van het impressionisme. De straatlantaarn, met daaronder discussiërende kunstcritici, en de reusachtige fles zijn kubistisch weergegeven, het geheel lijkt op een droomwereld, als in een surrealistisch schilderij. De ware avant-gardist kan niet in een hokje worden gestopt - hij zweeft op een kapotte tafel in de kosmos…

Milan Kunc, What a coincidence!, 1985, olieverf op doek, 150 x 120 cm, collectie Groninger Museum. (De afbeelding is ter beschikking gesteld door het Groninger Museum)
Milan Kunc, What a coincidence!, 1985, olieverf op doek, 150 x 120 cm, collectie Groninger Museum. (De afbeelding is ter beschikking gesteld door het Groninger Museum)

Kunc gebruikte het surrealisme vaker, bijvoorbeeld in What a coincidence! waarin Dali wordt geparodieerd en in de sculptuur Tempel der europäischen Kultur. De tempel, het symbool van de klassieke beschaving die het fundament vormt van de westerse cultuur, vertoont verval. De gesmolten weke zuilen verwijzen naar de weke vormen van Dali.


Alle afbeeldingen bij dit artikel zijn ter beschikking gesteld door het GroningerMuseum.