August Macke (1887-1914)

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
 
De in het Sauerland geboren Duitse kunstschilder August Macke, sneuvelt al op 27jarige leeftijd tijdens het begin van de Eerste Wereldoorlog. Zijn korte, maar productieve, leven als kunstenaar laat zien, dat hier waarschijnlijk een groot kunstenaar veel te vroeg aan zijn einde is gekomen. Macke studeert tussen 1904 en 1906 aan de kunstacademie van Düsseldorf en vervolgens tussen 1907 en 1908 aan de Corinth Schilderschool te Berlijn.

August Macke, Tuin restaurant, 1912, olieverf op doek, 81 x 105 cm, Kunstmuseum Bern, Zwitserland
August Macke, Tuin restaurant, 1912, olieverf op doek, 81 x 105 cm, Kunstmuseum Bern, Zwitserland

De kunstenaar reist in de jaren, dat hij studeert, naar Italië, België, Nederland en Groot-Brittannië. In 1908 verblijft hij voor een lange periode in Parijs, waar hij onder de indruk raakt van het kleurgebruik van de impressionisten. In hetzelfde jaar vestigt hij zich vervolgens in Zuid-Duitsland in Tegernsee ten zuiden van München. Hier komt hij in contact met de kunstenaars van de Neue Künstlervereinigung. Deze vereniging werd in 1909 opgericht door Wassily Kandinsky en andere kunstenaars als tegenwicht voor de conservatieve gevestigde kunstwereld. Kunstenaars als Gabriele Münter, Alexej von Jawlensky en Alfred Kubin waren lid. De vereniging was een voorloper van 'Der Blaue Reiter' - welke naast kunstenaarsvereniging Die Brücke uit Noord-Duitsland - geldt als de belangrijkste kunstenaarsvereniging van het Duitse expressionisme. Macke raakt binnen de vereniging goed bevriend met Franz Marc, voor de rest van zijn korte leven. In 1911 draagt Macke bij aan de door Kandinsky en Marc samengestelde almanak van Der Blaue Reiter. Hij doet tevens mee aan de eerste expositie van de nieuwe vereniging in de Thannhauser Galerie te München, in december 1911.
 

August Macke, Kairouan (III), 1914, waterverf, 22,5 x 29 cm, Westfälisches Landesmuseum für Kunst und Kultur, Münster
August Macke, Kairouan (III), 1914, waterverf, 22,5 x 29 cm, Westfälisches Landesmuseum für Kunst und Kultur, Münster

Macke verhuist in 1911 van Tegernsee naar Bonn en werkt daar mee aan de realisatie van de Sonderbundtentoonstelling te Keulen van 1912. Deze tentoonstelling wordt wel beschouwd als de belangrijkste tentoonstelling van de toenmalige Europese avant-garde, uit de periode voor de Eerste Wereldoorlog. Geëxposeerd werden ruim 600 schilderijen, sculpturen en tekeningen van kunstenaars uit zeven landen. CézanneGauguinVan Gogh, Munch en Picasso, waren met de meeste werken vertegenwoordigd. Kunststromingen en stijlen als het expressionisme, het fauvisme en het kubisme stonden er in de schijnwerper. In het jaar van de Sonderbundtentoonstelling gaat Macke opnieuw naar Parijs in gezelschap van Franz Marc, waar hij onder andere de kunstenaar Robert Delaunay leert kennen, De invloed van diens orfisme, een variant op het kubisme van Braque en Picasso, wordt vervolgens duidelijk zichtbaar in het werk van Macke. In 1913 is Macke de initiatiefnemer van een tentoonstelling in Keulen van de 'Rijnlandse expressionisten', waar opnieuw het werk is te zien van een groot aantal Europese avant-garde kunstenaars.
In de werken van zijn laatste twee levensjaren staat de mens centraal. Hij schildert statisch ogende motieven als dames, die de etalages van modewinkels bekijken, baadsters, mensen op terrassen van restaurants en cafés en natuurwandelingen. In zijn werk, dat in duidelijke van kleurwisselende driehoekvormige vlakken en verticale banen is opgebouwd, gaat het de schilder in de eerste plaats om heldere kleur en het licht. In het laatste jaar van zijn leven maakt Macke nog een studiereis van drie weken naar Tunesië met Paul Klee en Louis Moillet. Hij maakt felgekleurde studies in aquarel - zie de afbeelding Kairouan (III) -  en foto's en tekeningen, waarop hij na thuiskomst nog een groot aantal olieverfschilderijen baseert, voordat hij in september 1914, als de oorlog nog maar net drie weken oud is, sneuvelt aan het Frans-Duitse Westelijk front.