Andrea Mantegna (1431-1506)

1000+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
   

Mantegna geldt als één van de belangrijkste kunstenaars van de vroege Noord-Italiaanse renaissance. Als elfjarige gaat hij in de leer bij Francesco Squarcione. In 1448, het jaar dat hij weggaat bij zijn leermeester, ontvangt hij samen met enkele Venetiaanse kunstenaars, zoals Antonio Vivarini en Niccolò Pizolo een grote opdracht, het decoreren van de Cappella Ovetari in de Chiesa degli Eremitani te Padua. Helaas zijn deze schilderingen in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd geraakt. 

Andrea Mantegna, Het martelaarschap van de Heilige Sint Sebastiaan, ca. 1480, tempera op doek, 255 x 140 cm, Louvre, Parijs
Andrea Mantegna, Het martelaarschap van de Heilige Sint Sebastiaan, ca. 1480, tempera op doek, 255 x 140 cm, Louvre, Parijs

Voor de genoemde opdracht van de Ovetarikapel te Padua neemt Mantegna een groot gedeelte van De legende van St. Jakob en de Hemelvaart voor zijn rekening, waarin de invloed van Donatello en Andrea del Castegno duidelijk naar voren treedt. Hij voert tevens opdrachten uit in andere Noord-Italiaanse steden, alvorens hij in 1457 in dienst treedt van markgraaf Ludovico Gonzaga te Mantua. Hij vestigt zich in die stad in 1460 en blijft daar wonen tot zijn dood. Al woont hij ook twee jaar in Florence,1466-1468, en in Rome tussen 1488 en 1489.
Omstreeks de jaren vijftig van de vijftiende eeuw laat Mantegna de strenge compositieschema's van de middeleeuwse kerkschilderkunst los en schildert hij voor de Pala di San Zeno kerk te Verona een 'Sacra Converzatione', een schildering van een Madonna, die samen met heiligenfiguren wordt weergegeven in een perspectivisch geconstrueerde omgeving. Zie voor uitleg hierover ook de biografie over Fra Angelico. Naast religieuze schilderingen voor kerkgebouwen realiseert Mantegna een groot aantal werken voor zijn vaste opdrachtgever Gonzaga, onder welke de in 1474 voltooide fresco's voor de Camera degli Sposi in diens paleis Castello di San Giorgio. Op deze fresco's wordt de markgraaf en de familie Gonzaga verbeeld als zijnde de ware opvolgers van de Romeinse keizers uit de antieke oudheid. Daarnaast schildert Mantegna voor de markgraaf een schilderijencyclus getiteld De triomftocht van Julius Caesar, welke uit negen afzonderlijke schilderijen bestaat. In 1497 treedt Mantegna in dienst van Isabella d'Este voor wie hij - de op humanistische ideeën gebaseerde - poëzie van haar hofdichter verbeeld in een serie schilderijen voor haar Studiolo in het Palazzo Ducale.
Kenmerkend voor het werk van Mantegna is de nadruk op plasticiteit, welke de volumewerking van beeldhouwwerk weet te suggereren, daarnaast zijn correcte en veelvuldige gebruik van het perspectivische verkort en zijn op antieke voorbeelden geïnspireerde architectuur- en decoratiemotieven. Het werk van Mantegna is bij kunstenaars geliefd en heeft onder meer kunstenaars van de renaissance geïnspireerd als Giovanni Bellini en Giorgione, de maniërist Antonio da Correggio en de laat negentiende-eeuwse kunstenaar van het symbolisme Gustave Moreau. Mantegna ligt begraven in een door hemzelf ontworpen grafmonument in de San Andrea kerk te Mantua.