Diana (1867) - Pierre-Auguste Renoir

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Pierre-Auguste Renoir (1841-1919), Diana, 1867, olieverf op doek, 199.5 x 129.5 cm, National Gallery of Art, Washington
Pierre-Auguste Renoir (1841-1919), Diana, 1867, olieverf op doek, 199.5 x 129.5 cm, National Gallery of Art, Washington
Kunstenaar Pierre-Auguste Renoir
Land Frankrijk
Stijl / Stroming / Periode realisme,
moderne kunst /
19e eeuw
Locatie / Museum National Gallery of Art,
Washington
, D.C., USA

We zien Diana, de godin van de jacht, terwijl ze uitrust na het schieten van een hert. De godin is naakt, zoals dat eeuwenlang heel gewoon was in de schilderkunst. Naakten mochten immers naar de maatstaven van de academie worden geschilderd. Zo lang het maar voorstellingen betrof uit de mythologie of uit de Bijbel. Bijvoorbeeld Eva van het scheppingsverhaal over Adam en Eva. Maar in de jaren zestig van de negentiende eeuw veranderde er iets in deze traditie. Onder invloed van de kunststroming van het realisme begonnen kunstenaars naakten te schilderen die niet langer werden geïdealiseerd. In stijl met de gedachte achter het realisme, wilden ze de wereld weergeven zoals die zich werkelijk voordoet. De afgebeelde naakten correspondeerden niet langer met die van marmeren beelden van naakten uit de klassieke oudheid. Beelden van godinnen en nimfen met ideale proporties. De afgebeelde vrouwen oogden opeens levensecht. Het waren voor het eerst gewone naakte vrouwen. Zo ook in dit schilderij van Renoir, waarvoor zijn vriendin en vaste model Lise Tréhot (1848-1922) had geposeerd. In een poging haar naaktheid te verhullen had de kunstenaar haar een boog in de hand gegeven, het vaste attribuut van de antieke godin van de jacht. Voor de zekerheid had hij ook een dood dier aan de voeten gelegd. Een stroompje bloed komt uit de mond van het dier om het realistische karakter van de voorstelling te verhogen. Dat idee had Renoir van zijn grote voorbeeld Gustave Courbet overgenomen, de voorman van de Franse realisten. Renoir hoopte dat de salonjury vanwege zijn maatregelen het realisme van het naakt zou accepteren. Het mocht niet baten. Het werk werd niet toegelaten op de officiële, door de academie bestierde, salontentoonstelling in Parijs. De salonjury nam aanstoot aan het schilderij, omdat het teveel een gewone voluptueuze vrouw van vlees en bloed betrof, te weinig een geïdealiseerde klassieke heldin uit de antieke oudheid volgens academie-richtlijnen. Het hielp ook niet dat het gezicht van Lise, goed kon doorgaan voor een portret. Een vergelijkbare kwestie over het afbeelden van naakt had zich vier jaar eerder voorgedaan met de afgekeurde schilderijen Olympia en Déjeuner sur l'herbe van Édouard Manet. Hoe dan ook, Renoir liet zich niet tegenhouden en organiseerde met enkele kunstenaarsvrienden een alternatieve salontentoonstelling, die zij de Salon van de geweigerden doopten.