Petrus Christus (ca. 1410/20 - 1475/76)

1300+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

BELANGRIJK NAVOLGER VAN JAN VAN EYCK

Van onze redactie
  

Kunstschilder Petrus Christus werd naar alle waarschijnlijkheid in Baerle, in het Hertogdom Brabant vlakbij de Belgische stad Gent, geboren. Er bestaat onduidelijkheid over het exacte jaar van zijn geboorte. Sommige houden het op 1410, anderen dateren zijn geboortejaar echter pas omstreeks 1415-1420. Zijn werk wordt gerekend tot dat van de Vlaamse Primitieven. De kunstenaar wordt beschouwd als de belangrijkste navolger van Jan van Eyck. Maar in zijn stijl is ook de invloed van Rogier van der WeydenRobert Campin en de miniatuurkunst te herkennen.

Petrus Christus, Een goudsmid in zijn winkel, 1449, olieverf op eiken paneel, 98 x 85.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York
Petrus Christus, Een goudsmid in zijn winkel, 1449, olieverf op eiken paneel, 98 x 85.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York

In 1444, drie jaar nadat Van Eyck was overleden, nam Petrus Christus diens atelier over. Hij trad toe tot het St. Lukas gilde en groeide uit tot de belangrijkste meester in Brugge. In die rol had hij onder meer invloed op het werk van zijn tijdgenoot Dirk Bouts. Hij trouwt in Brugge met een zekere Gaudicine, het jaar van het huwelijk is niet helemaal zeker. Er bestaat ook veel onzekerheid over het oeuvre van Petrus Christus, omdat slechts negen van de ongeveer dertig werken, die aan hem worden toegeschreven daadwerkelijk door hem zijn gesigneerd. Dat deed hij net als Van Eyck op de lijst. De schilderijen en portretten van Petrus Christus kenmerken zich door een zekere soberheid en nuchterheid, omdat hij zich meestal beperkt in de details. De kunstenaar kreeg portretopdrachten van families uit Brugge, maar ook van buitenlanders zoals Engelsen, Italianen en Spanjaarden. Een van de eerste gesigneerde portretten uit zijn carrière is het Portret van een Kartuizer Monnik uit 1446, dat te zien is in het Metropolitan Museum of Art in New York. Uit hetzelfde jaar dateert het Portret van Edward Grimston, de ambassadeur van de Engelse koning, die de steden Calais en Brussel bezocht en een bezoek bracht aan het hof van de Hertog van Bourgondië, Filips de Goede (1396-1467). Het is een voorbeeld van hoe Petrus Christus In enkele van zijn portretten de geportretteerde in een soort interieur plaatste. Dit belangrijke portret uit zijn oeuvre behoort tot de collectie van de National Gallery in Londen. Het schilderij Een Goudsmid in zijn winkel, dat ook bekend staat onder de titel De Heilige Eligius in de werkplaats van een edelsmid (zie de afbeelding bovenaan deze pagina) behoort eveneens tot de weinige door de kunstenaar gesigneerde schilderijen. Tot zijn hoofdwerken worden verder onder meer De geboorte van Christus van omstreeks 1455 en De Bewening van Christus van omstreeks 1455-60 gerekend. Christus krijgt erkenning tijdens zijn carrière, zijn naam komt voor in tal van officiële documenten, waarin hij wordt aangeduid als vertegenwoordiger van zijn ambacht of als bestuurder. Deze erkenning blijkt ook in 1462, als hij samen met zijn vrouw toetreedt tot de religieuze Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw van den drogen boom. Dat was bijzonder eervol omdat de Bourgondische hertog en verschillende voorname Nederlandse edellieden lid waren van dit elitaire genootschap. Speciaal voor de broederschap maakte Christus het paneeltje Madonna van den drogen boom. Petrus Christus sterft in de periode van het najaar van 1475 en het voorjaar van 1476. Hij is begraven in de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Brugge.