Guercino (1591 – 1666)

1200+ mensen volgen Art Salon Holland op Facebook, dat wil jij toch niet missen?

Van onze redactie
    
Giovanni Francesco Barbieri werd geboren op 8 februari 1591 in Cento, een plaatsje gelegen tussen de Noord-Italiaanse steden Modena en Ferrara. Hij werd echter Guercino ('De schele') genoemd, omdat zijn rechteroog scheel was. Omstreeks 1600 ging hij in de leer bij de kunstschilder Paolo Zagnoni in Bologna, een specialist in het lineair perspectief.

Guercino, Het martelaarschap van de Heilige Petrus, 1618-19, olieverf op doek, 320 x 193 cm, Galleria Estense, Modena
Guercino, Het martelaarschap van de Heilige Petrus, 1618-19, olieverf op doek, 320 x 193 cm, Galleria Estense, Modena

Na zijn leertijd bij Zagnoni krijgt Guercino in 1613 voor het eerst een opdracht als onafhankelijk kunstenaar voor een altaarstuk in zijn geboorteplaats Cento. Hij wordt in eerste instantie beïnvloed door kunstenaar Ludovico Carracci (1555-1619), die in Bologna de gangbare stijl van het maniërisme een nieuwe impuls had gegeven in de richting van de destijds vernieuwende barokstijl. Guercino werkt in 1617 enige tijd met Carraci samen. In de vroegste fase van zijn carrière wordt Guercino tevens beïnvloed door het Caravaggisme van de kunstenaar Bartolomeo Schedoni (1578-1615) uit Reggio Emilia. Zie als voorbeeld het vroege schilderij Landschap in de maneschijn, dat behoort tot de collectie van het Nationalmuseum in Stockholm. Om inspiratie op te doen maakt hij in 1618 een reis naar Venetië. De dramatische schilderingen die hij in de jaren daarna maakt, waarin hij geraffineerd gebruik maakt van hevige licht-donkercontracten en schaduweffecten worden gerekend tot zijn beste werk. Zie daarvoor bijvoorbeeld De Terugkeer van de verloren zoon van omstreeks 1619, dat zich bevindt in het Kunsthistorisches Museum in Wenen. In 1621 gaat Guercino naar Rome, waar hij twee jaar in opdracht werkt voor Paus Gregorius XV (1557-1623). Hij realiseert in diens sterfjaar het enorme doek De begrafenis van de Heilige Petronilla van Rome, voor de Sint-Pietersbasiliek van Rome, dat nu te zien is in de Capitolijnse Musea in Rome. In dit schilderij kondigt zich de meer lineaire classicistische stijl aan, die Guercino na zijn terugkomst in Cento in 1623 verder zal perfectioneren tot een eigen stijl. In 1642 verhuist Guercino naar het grotere Bologna, waar hij de net gestorven Guido Reni als het ware opvolgt als de meest succesvolle kunstenaar ter plaatse. Guercino sterft in deze stad op 22 december 1666, en ligt er begraven in de kerk San Salvatore.