Ziek meisje (1880 – 1881) - Christian Krohg

Van onze redactie
  

Ziek meisje is een schilderij van de Noorse kunstschilder Christian Krohg (1852-1925). Het afgebeelde jonge meisje, dat ons indringend aankijkt, is bijna net zo bleek als het kussen en de deken waarmee ze in een schommelstoel zit.

Christian Krohg, Ziek meisje, 1880-1, olieverf op doek, 120 x 106 cm, Nasjonalgalleriet, Oslo
Christian Krohg, Ziek meisje, 1880-1, olieverf op doek, 120 x 106 cm, Nasjonalgalleriet, Oslo

Christan Krohg was een leidende figuur binnen de Noorse stroming van het naturalisme. Mensen die geen gemakkelijke positie in de samenleving hadden, zoals zieken en armen, waren de favoriete onderwerpen van deze kunstschilder en schrijver. Vanwege dit sociale aspect wordt Krohg ook wel gerekend tot het negentiende-eeuwse realisme. Krohg was een belangrijke steun en een mentor in het begin van de carrière van zijn tegenwoordig wereldberoemde landgenoot Edvard Munch. Deze schreef in 1930 aan de directeur van de National Gallery van Oslo: “As for the sick child, it was the period I think of as the Age of the Pillow. A great many painters did pictures of sick children on their pillows.” (bron: Ulrich Bischoff, Munch: 1863-1944, Keulen, 2000, p.10.) Zelf schilderde Munch in 1885-86 voor de eerste keer een ziek meisje. Later vervaardigde hij nog vijf andere versies. Alleen was dit zieke kind zijn oudere vijftienjarige zusje Sophie, die aan tuberculose stierf. Hoewel het verband tussen Ziek meisje van Krohg en de latere serie schilderijen met hetzelfde thema van Munch ogenschijnlijk eenvoudig gelegd kan worden, heeft Munch dit altijd nadrukkelijk tegengesproken. Stilistisch gezien is er dan ook geen enkel verband tussen het bijna fotografisch geschilderde zieke meisje van Krohg en de expressievolle experimenteel geschilderde uitingen van intens verdriet van Munch. Toch baseerde ook Krohg het schilderij op de situatie van zijn eigen ernstig zieke zusje. Het grote kussen waar ze op steunt fungeert als een aureool, maar dan vierkant. Haar gezicht, de stof van de lakens en de kleding zijn bijna fotorealistisch geschilderd. Krohg voorzag het schilderij echter niet van het gebruikelijke sentiment of een erotische ondertoon, welke tijdens het fin de siècle gebruikelijk was bij dit soort zwaarmoedige onderwerpen. Iedereen is kwetsbaar en kan ziek worden, of je nou rijk of arm, jong of oud bent. Meer lijkt Krohg niet te willen zeggen met deze afbeelding van een jong en goed verzorgd, maar tegelijkertijd doodziek meisje.