Het Keitele meer (1905) - Akseli Gallen-Kallela

Het schilderij Het Keitele meer uit 1905 bevindt zich in de National Gallery te Londen in de zaal van het impressionisme. Dat is niet zo vreemd omdat de maker zich duidelijk heeft beziggehouden met een impressionistisch beeldmotief: de weersgesteldheid en de werking van het zonlicht op het water van dit grote meer, dat zich in het hart van Finland bevindt.

Akseli Gallen-Kallela (1865-1931), Lake Keitele, 1905, olieverf op doek, 53 x 66 cm, National Gallery, Londen
Akseli Gallen-Kallela (1865-1931), Lake Keitele, 1905, olieverf op doek, 53 x 66 cm, National Gallery, Londen

Het schilderij is geschilderd door de Finse kunstenaar Akseli Gallen-Kallela (1865-1931), die beschouwd wordt als één van de belangrijkste kunstenaars van Finland uit de periode van de moderne kunst. Hij werkte onder meer in de stijlen van de jugendstil en het symbolisme.
Interessant is dat Gallen-Kallela in 1904 een eerste versie van dit landschap ter plekke schilderde in de buitenlucht, zoals ook de Franse impressionisten en de kunstenaars van de School van Barbizon pleegden te doen. Vervolgens schilderde hij naar aanleiding daarvan een tweede versie. Dit is de derde en meest uitgewerkte versie van de drie. Omstreeks 1904 verkeerde Gallen-Kallela in een crisis met zijn schilderkunst, hij voelde een sterke drang om zich te vernieuwen. Hij wilde een tijdje naar Parijs gaan om daar naar model te gaan tekenen, om zo nieuwe inspiratie op te doen. Dat is er echter nooit van gekomen. Maar in het schilderij zijn wel degelijk voortekenen te zien van een nieuwe stijl, die er op dat moment stond aan te komen: het expressionisme. Niet zozeer met betrekking tot het kleurgebruik, dat is immers heel ingehouden en realistisch, maar wel met betrekking tot het grote schildergebaar en de brede kwaststreken, waarmee het beeld heel resoluut is opgebouwd, terwijl het tafereel wellicht tegelijkertijd de innerlijke onzekere gevoelstoestand van de kunstenaar uit die periode weergeeft.