Danaë (1636-1643) – Rembrandt

Rembrandt van Rijn (1606-1669), Danaë, 1636-1643, olieverf op doek, 185 x 202.5 cm, Hermitage, St. Petersburg
Rembrandt van Rijn (1606-1669), Danaë, 1636-1643, olieverf op doek, 185 x 202.5 cm, Hermitage, St. Petersburg

Danaë is in de Griekse mythologie de dochter van Eurydice (Grieks Eurydike), die gold als de schoonste onder de zoetwaternimfen. De vader van Danaë is koning Akrisios van Argos. Het orakel voorspelt de koning dat hij later door zijn kleinzoon zal worden vermoord. Uit voorzorg sluit hij daarom Danaë op in de toren van zijn paleis. Maar wat Akrisios niet had voorzien, was dat Zeus al een oogje op zijn mooie dochter Danaë had laten vallen. En natuurlijk weet de almachtige oppergod iets te bedenken om in de gesloten toren door te dringen. Hij ziet kans bij Danaë te komen in de vorm van een gouden regen, door het raam. En vervolgens krijgt Danaë een zoon, die zal uitgroeien tot een bekende mythologische held, genaamd Perseus. Akrisios probeert het lot te keren en laat moeder en zoon opsluiten in een kist en in zee werpen. Maar ze overleven het en spoelen aan op een eiland. Na vele omzwervingen dood de volwassen Perseus per ongeluk zijn grootvader tijdens een discuswedstrijd. Het orakel kwam dus - helaas voor Akrisios - uit.
In dit schilderij van Rembrandt, zien we Danaë op haar bed. Saskia van Uylenburgh, de vrouw van de kunstenaar, stond oorspronkelijk model voor de prinses. Maar nadat Saskia was gestorven, veranderde Rembrandt haar gezicht in dat van Geertje Dircx, zijn nieuwe vriendin. Niet alleen het verhaal van Danaë, maar ook de avonturen van haar heldhaftige zoon Perseus zijn een geliefd onderwerp in de kunstgeschiedenis. Zie bijvoorbeeld Het hoofd van Medusa uit ca. 1598) van de Italiaanse kunstenaar Caravaggio en Triomferende Perseus, een beeld van marmer uit 1800-01 van Antonio Canova.

Schilderijen van Rembrandt: