Concetto Spaziale - Lucio Fontana

'Tetradimensionale' kunst

Van onze redactie
  

De Italiaan Lucio Fontana (1899-1968) breekt radicaal met de traditionele benadering van het schildersdoek, door in het doek te snijden. Hij verklaart dat de moderne kunst pas echt dynamisch kan worden als de drie dimensies van de schilderkunst, te weten kleur, beweging en klank samengevoegd worden met een vierde dimensie: ruimte.

Lucio Fontana, Concetto spaziale, 1966, olieverf op linnen, 80 x 100 cm, Museum Ludwig, Keulen
Lucio Fontana, Concetto spaziale, 1966, olieverf op linnen, 80 x 100 cm, Museum Ludwig, Keulen

Volgens de kunstenaar had de ‘nieuwe geest’ geen behoefte meer aan de al bekende kunstvormen, daarom probeert hij met zijn ‘Conzetto spaziale’ (ruimtelijk concept) een nieuwe vorm te creëren. Met deze ‘tetradimensionale kunst’, zouden alle traditionele werkwijzen overbodig worden. De zucht naar vernieuwing waait door de kunstwereld van de jaren veertig en vijftig. Kunstenaars ontmoeten elkaar over de hele wereld en worden onafgebroken geconfronteerd met nieuwe vormen van kunst en kunststromingen. Fontana woonde in zijn jonge jaren afwisselend in Argentinië en Italië. Later woont en werkt hij in Parijs, waar hij de vooruitstrevende Roemeense beeldhouwer Constantin Brancusi en de bekende Spaanse kunstenaar Joan Miró ontmoet.

In 1946 brengt Fontana zijn 'Witte manifest' uit. Daarin werkt hij zijn theorie van het 'spatialisme' uit. Hierop gebaseerd vervaardigt hij in 1949 zijn eerste ‘Buchi’, een serie geperforeerde werken. Met deze Buchi verwerft Fontana zijn grootste bekendheid, terwijl hij dan al vijftig is. De eerste ‘Tagli’, doeken, waar hij met een mes in snijdt, maakt hij ongeveer tien jaar later. Fontana’s werk inspireerde de Nouveaux Réalistes en de Zero-kunstenaars. In 1962 en 1965 nam Fontana deel aan tentoonstellingen van de Nederlandse Zero beweging in het Stedelijk Museum te Amsterdam.