Jupiter en Io (ca. 1530) – Antonio da Correggio

Van onze redactie
  
In opdracht van Federico II Gonzaga, de hertog van Mantua, vervaardigde kunstschilder Antonio da Correggio een reeks schilderijen met onderwerpen en thema's uit de mythologie. Eén daarvan is het sensuele schilderij Jupiter en Io, gemaakt omstreeks 1530, dat geldt als het beroemdste uit de serie. Het bevindt zich in Het Kunsthistorisch Museum van Wenen.

Antonio da Correggio, Jupiter en Io, ca. 1530, olieverf op doek, 164 x 74 cm, Kunsthistorisches Museum, Wenen
Antonio da Correggio, Jupiter en Io, ca. 1530, olieverf op doek, 164 x 74 cm, Kunsthistorisches Museum, Wenen

De nimf Io was de dochter van de riviergod Ichanus. Ze werd verleid door de oppergod Jupiter. Op het schilderij zien we het moment dat Jupiter (in de Griekse mythologie Zeus) gehuld in een wolk Io omhelst. Zijn hand ligt om haar middel en zijn gezicht is waarneembaar vlakbij het gezicht van Io. De mythe vervolgt dat de vrouw van Jupiter, Juno (in de Griekse mythologie Hera), de twee bijna op heterdaad betrapt. Jupiter weet dit echter ternauwernood te voorkomen, door Io terstond in een koe te veranderen. Juno kende de streken van haar man echter al een dagje langer, en vraagt de koe daarom als geschenk van Jupiter. Ze liet voor de zekerheid de koe permanent bewaken door Argus, een monster met honderd ogen. Met hulp van Hermes weet Io echter te ontsnappen aan haar bewaker en na barre omzwervingen verkrijgt ze van Jupiter weer haar menselijke gedaante.
De serie schilderijen waar Jupiter en Io deel van uit maakt, werd later geschonken aan keizer Karel V en zijn daarna over de wereld verspreid geraakt. Dit werk is tegenwoordig in het bezit van het Kunsthistorisches Museum te Wenen.
Corregio had met zijn schilderstijl onder andere invloed op de schilders van het rococo van twee eeuwen later. Vooral op François Boucher, die in de jaren dertig van de achttiende eeuw een ander beroemd mythologisch liefdespaar - Hercules en Omphale - schilderde.