The Seller of Cupids (1763) - Joseph-Marie Vien

Van onze redactie
    

Één van de vroege schilderijen in neoclassicistische stijl, is het schilderij The Seller of Cupids uit 1763 van de Franse kunstschilder Joseph-Marie Vien (1716-1809).

Joseph-Marie Vien, The Seller of Cupids, 1763, 95 x 106 cm, Musée National du Château de Fontainebleau
Joseph-Marie Vien, The Seller of Cupids, 1763, 95 x 106 cm, Musée National du Château de Fontainebleau

Opvallend is het statische karakter van het schilderij, dat wordt veroorzaakt door de overheersend verticale en horizontale richtingen in de compositie. De drie vrouwfiguren versterken dit karakter, ze bewegen niet en maken ook geen aanstalten om te bewegen. 
Vien, die in Rome studeerde in verband met de Prix de Rome van 1744 tot 1750, liet zich inspireren door de kunst van de klassieke oudheid. Hij baseerde de afbeelding van dit schilderij op een prent, welke gemaakt was naar een originele Romeinse muurschildering, welke tevoorschijn was gekomen bij de archeologische opgravingen te Pompeii en Herculaneum, juist in de periode, dat hij in Rome studeerde.
Kenmerkend voor het neoclassicisme, en goed zichtbaar in dit schilderij, is de ondiepe ruimte waarin het tafereel zich afspeelt. Je zou deze ruimte kunnen vergelijken met het podium van een toneelvoorstelling. Ook de soberheid met betrekking tot ornamentiek en detaillering is een essentieel kenmerk van de neoclassicistische stijl. 
Het schilderij werd door genoemde vernieuwingen in de vorm positief ontvangen door critici in de tijd van Vien. Men prees hem, omdat hij de eenvoud van de klassieke kunst had weten te benaderen. Maar er was ook negatieve kritiek. Deze betrof de immorele inhoud van het schilderij, welke deed denken aan de frivole erotische thematiek van het rococo, waartegen de nieuwe stijl van het neoclassicisme zich wilde afzetten. Men vergeleek het schilderij in die zin met het werk van de grote rococokunstenaar François Boucher. Kunstcriticus Diderot maakte zich vooral bijzonder druk over het in zijn ogen obscene armgebaar van de Cupido in het midden van het tafereel. Met zijn rechterhand zou deze Cupido een stuk van zijn linkerarm zodanig markeren, dat hij daarmee 'de maat zou aangeven van het genot, dat hij de vrouwelijke klant beloofde'.