De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen (1799) - Jacques-Louis David

Van onze redactie
    

Net als in het beroemde schilderij De eed van de Horatii, grijpt het thema van dit schilderij van Jacques-Louis David terug op Romeinse mythen en geschiedschrijving. Ook in dit geval gaat het om een oorlog, die de stadsstaat Rome voerde tegen een naburige stam. Het is gebaseerd op de Sabijnse maagdenroof, waarbij de Romeinen op bevel van Romulus, de stichter van Rome, 683 vrouwen roofden van de Sabijnen (in het latijn: Sabini), een volk dat ten noordoosten leefden van de Romeinen. Verhalen ontlenen aan de Klassieke Oudheid als onderwerp voor een schilderij is kenmerkend voor de stijl van het neoclassicisme.

Jacques-Louis David (1748-1825), De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen, 1799, olieverf op doek, 385 x 522 cm, Louvre, Parijs
Jacques-Louis David (1748-1825), De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen, 1799, olieverf op doek, 385 x 522 cm, Louvre, Parijs

Een klein jaar nadat de Romeinen de vrouwen van de Sabijnen hadden geroofd, waren de Sabijnen weer in staat om de Romeinen te bestrijden en ze besloten hun vrouwen terug te gaan halen. Toen ze bij Rome verschenen, kwamen de geroofde Sabijnse vrouwen onverwacht tussen de strijdende partijen en maanden iedereen tot vrede. Ze waren intussen hertrouwd met de Romeinen, hadden nieuw geluk gevonden en hadden in sommige gevallen zelfs al kinderen gekregen van hun nieuwe mannen.
Gaat het in De eed van de Horatii om de verheerlijking van mannelijke deugden, zoals moed, eer en vaderlandsliefde, in De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen geeft David aandacht aan vrouwelijke waarden, zoals vrede, de familieband en saamhorigheid. De moralistische boodschap van het schilderij - kenmerkend voor de neoclassicistische stijl - wordt duidelijk. Liefde en vrede kunnen ervoor zorgen dat de menselijke beschaving blijft voortbestaan, en niet vernietiging, oorlog en blinde haat. Het thema is precies op zijn plaats binnen de geschiedenis van Frankrijk. David schilderde het doek in 1799 op het moment dat de storm van de Franse revolutie was gaan liggen. De bevolking van Parijs snakte naar een normaal familieleven, rust en geluk, zonder de executies en represailles van het Directoire, het republikeinse gezag, dat alles had van een dictatuur. Napoleon Bonaparte maakte een eind aan de macht van het Directoire door in 1799 een staatsgreep te plegen. Zoals vaker in het oeuvre van David heeft ook het schilderij De Sabijnse vrouwen tussen de strijdende partijen dus tegelijkertijd een relatie met de actuele politieke situatie van zijn tijd. Het schilderij bevindt zich in de collectie van museum het Louvre te Parijs.